...
| Παναγιώτης Ζωγράφος |
1896: Η ανάπτυξη της μουσικής
και πνευματικής ζωής στο Αγρίνιο
| Με πρωτοβουλία του δημάρχου Στάϊκου,
το Αγρίνιο απέκτησε οργανωμένη μουσική ζωή,
σε μια εποχή όπου οι σύλλογοι, τα καφενεία και τα παλιά στέκια
λειτουργούσαν ως μικρά κέντρα παιδείας, διαλόγου και κοινωνικής προόδου. |
Μετά τη δημιουργία του Γυμναστικού Συλλόγου, θεωρήθηκε φυσικό επόμενο να ιδρυθεί και ένας μουσικός σύλλογος, ως αναπόσπαστο συμπλήρωμά του. Αυτή η πρωτοβουλία προχώρησε χάρη στην ενεργητικότητα και το προοδευτικό πνεύμα του τότε δημάρχου Στάθη Στάϊκου, ο οποίος, ύστερα από συνεννόηση με άλλους παράγοντες της πόλης, αποφάσισε να φέρει από την Πάτρα περίπου 10 – 12 μουσικά όργανα, προερχόμενα από απόστρατους μουσικούς, και να δημιουργήσει ένα μουσικό κέντρο σε μια κοινωνία που τότε βρισκόταν σε στασιμότητα. Έτσι ιδρύθηκε μια φιλαρμονική, η οποία θα συντηρούνταν αρχικά από μηνιαίες συνδρομές των πολιτών και αργότερα και με οικονομική ενίσχυση του Δήμου. Στόχος του σωματείου ήταν όχι μόνο να εκπαιδεύσει τα μέλη του στη μουσική, αλλά και να διαδώσει τη μουσική παιδεία σε όλα τα κοινωνικά στρώματα. Η κινητοποίηση ήταν έντονη και αποτελεσματική: εξασφαλίστηκαν τα όργανα και προσκλήθηκε από την Αθήνα ένας ικανός μουσικός, ο Φραγκίσκος Σάιλερ, για να αναλάβει την οργάνωση και τη διδασκαλία.
Με αυτόν τον τρόπο η πόλη απέκτησε οργανωμένη μουσική δραστηριότητα, κάτι που θεωρούνταν βασικό στοιχείο καλλιέργειας και έκφρασης του ανθρώπου. Η σημασία της μουσικής ήταν ήδη γνωστή από την αρχαιότητα, όπου αποτελούσε βασικό μέρος της εκπαίδευσης και όλοι μάθαιναν να τραγουδούν ή να παίζουν κάποιο όργανο. Το ενδιαφέρον για τη φιλαρμονική παρέμεινε έντονο όχι μόνο μέσα στην πόλη αλλά και στις γύρω περιοχές, όπου υπήρχαν Αγρινιώτες εγκατεστημένοι ή περαστικοί. Πολλοί εγγράφονταν ως συνδρομητές και φρόντιζαν να πληρώνουν τακτικά. Παράλληλα, υπήρξαν και σημαντικές οικονομικές ενισχύσεις. Ο Πελοποννησιακός Σύνδεσμος, πριν διαλυθεί, πρόσφερε 125 δραχμές μέσω του προέδρου του Αναστάσιου Παναγόπουλου, ενώ ο Επαμεινώνδας Μεγαπάνος, διευθυντής τότε της Εθνικής Τράπεζας στον Πύργο, πρόσφερε επιπλέον 100 δραχμές, συνοδεύοντας τη δωρεά του με μια επιστολή γεμάτη ενθουσιασμό για την πρόοδο της πόλης.
Εκείνη την περίοδο οι σύλλογοι θεωρούνταν από τα πιο σημαντικά ζητήματα για την τοπική κοινωνία. Ο κόσμος ασχολούνταν έντονα με δραστηριότητες που είχαν στόχο την καλλιέργεια και την πρόοδο, και υπήρχε γενικό ενδιαφέρον για τον αθλητισμό, τη μουσική, το θέατρο και γενικά την πνευματική ανάπτυξη. Δεν υπήρχαν τότε μεγάλα πολιτικά ή άλλα σοβαρά ζητήματα που να απασχολούν έντονα τον Τύπο, ενώ όποιος τολμούσε να θίξει ευαίσθητα θέματα αντιμετώπιζε δυσκολίες. Σε αυτό το περιβάλλον, η καθημερινότητα συχνά κυλούσε πιο ήρεμα, με μικρές προσωπικές συνήθειες — όπως ο καφές — να αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στην καθημερινή ζωή.
Σημαντικό ρόλο στην πνευματική και κοινωνική ζωή της πόλης έπαιζαν τα καφενεία και άλλα σημεία συνάντησης. Ένα από αυτά ήταν το καφενείο του Δημητρίου Αργιαδίτη (Κοντού), το οποίο βρισκόταν κάτω από δέντρα και μέσα σε ευχάριστο φυσικό περιβάλλον. Εκεί συγκεντρώνονταν άνθρωποι για συζήτηση, χαλάρωση και ανταλλαγή ιδεών. Παρόμοιο ρόλο είχε και το κουρείο των Νικολάου Καραμητσοπούλου και Ανδρέα Βίτου, όπου οι θαμώνες συζητούσαν θέματα φιλοσοφίας, λογοτεχνίας και καθημερινότητας. Οι χώροι αυτοί λειτουργούσαν ως άτυπα κέντρα διαλόγου και μάθησης.
Στα σημεία αυτά, που βρίσκονταν στις πλατείες Μπέλλου και Στράτου, συγκεντρωνόταν ένα ευρύ φάσμα της τοπικής κοινωνίας: πολιτικοί, μορφωμένοι άνθρωποι, επαγγελματίες, φοιτητές και επισκέπτες. Εκεί συζητούνταν όλα τα ζητήματα — πνευματικά, θρησκευτικά, πολιτικά και κοινωνικά — και οι συμμετέχοντες αποκτούσαν εμπειρία και γνώση για τον κόσμο γύρω τους. Με την πάροδο του χρόνου όμως, αυτά τα παλιά στέκια άλλαξαν μορφή και χαρακτήρα, ακολουθώντας τις εξελίξεις της εποχής, με αποτέλεσμα να μην θυμίζουν πια την παλιά τους αίγλη.
——————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες.
Πηγή: Το Φως του Αγρινίου, εφημερίς πολιτική – φιλολογική και των ειδήσεων Κυριακή 23 Απριλίου 1933 αριθ. Φύλλου 315)365
Φωτογραφία: Η δημοτική Φιλαρμονική το 1952 σε παρέλαση
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
