Βαλτί
Το Βαλτί απέχει από το Αγρίνιο περίπου 50,5 χλμ.
Ο χρόνος που απαιτείται για τη διαδρομή με αυτοκίνητο
είναι 00:51 λεπτά, ανάλογα με τις κυκλοφοριακές συνθήκες
και την ακριβή διαδρομή που θα επιλέξετε.
| Με click στον χάρτη σε μεγέθυνση η διαδρομή|
Τόπος που πρέπει να δεις
Κρυμμένο ανάμεσα στο δέλτα του Αχελώου και τις Εχινάδες,
μόλις λίγα χιλιόμετρα από τον Αστακό, το Βαλτί ή Βαλτίον
αποτελεί έναν ιδιαίτερο οικισμό της Αιτωλοακαρνανίας
Επιμέλεια: Λ. Τηλιγάδας
Το Βαλτί βρίσκεται Ν.-ΝΑ. από τον Αστακό σε απόσταση 26 χλμ. και 29 χλμ. Δ.-ΒΔ. από το Αιτωλικό. Κοντά στο χωριό και μέσα σε σπηλιά απόκρημνης πλαγιάς είναι κτισμένη η Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Αστακού, η οποία πανηγυρίζει στις 24 Ιουνίου κάθε χρόνου. Ως οικισμός αναφέρεται για πρώτη φορά το 1940 όταν προσαρτήθηκε στην τότε κοινότητα Αστακού. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης, μαζί με τον Αστακό αποτελεί τη δημοτική κοινότητα Αστακού που υπάγεται στη δημοτική ενότητα Αστακού του Δήμου Ξηρομέρου και σύμφωνα με την απογραφή του 2011 έχει πληθυσμό 36 κατοίκους.
Με υψόμετρο μόλις 15 μέτρων και μια θέση στρατηγικά κοντά στη θάλασσα, το χωριό αυτό διατηρεί την αίσθηση ενός τόπου που κουβαλάει στο χώμα και στα νερά του μια ξεχωριστή ιστορία.
Η πρώτη αναφορά στον οικισμό γίνεται το 1940, όταν προσαρτήθηκε στην κοινότητα Αστακού. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η περιοχή γύρω από το Βαλτί γνώρισε ριζικές αλλαγές, καθώς το έλος Λεσίνι αποξηράνθηκε, δημιουργώντας εύφορες εκτάσεις για σιτηρά, βαμβάκι, καλαμπόκι και κτηνοτροφία. Η αποξήρανση δεν άλλαξε μόνο τη μορφολογία της γης αλλά και την κοινωνική και οικονομική ζωή των κατοίκων.
Λίγο έξω από το Βαλτί, γεννήθηκαν δύο μικρότερες κοινότητες που έδωσαν ζωή στο τοπίο. Στον Φράξο, κοντά στο σημερινό προστατευόμενο δάσος, υψώθηκαν τα πρώτα σπίτια που φιλοξένησαν το προσωπικό της γεωργικής υπηρεσίας της εταιρείας. Ο Άγιος Δημήτριος, πάλι, αναπτύχθηκε ως ένας μικρός οικισμός φυλάκων, με κέντρο τον ναό και το σχολείο του. Εκεί, με τον καιρό, εγκαταστάθηκαν και οικογένειες κτηνοτρόφων, δίνοντας στην κοινότητα ρίζες και συνέχεια.
Η δημιουργία αυτών των οικισμών δεν ήταν μια απλή πολεοδομική κατασκευή· άλλαξε τον χάρτη και τη ζωή της περιοχής. Η αποξήρανση του έλους του Λεσινίου άνοιξε γόνιμες εκτάσεις για καλλιέργειες –σιτάρι, βαμβάκι, καλαμπόκι, αλλά και καρπούζια και πεπόνια– και βοσκότοπους για τα κοπάδια. Οι κάτοικοι είδαν για πρώτη φορά τη γη να προσφέρει απλόχερα, ενώ τα χωριά τους προστατεύτηκαν καλύτερα από τις πλημμύρες που για αιώνες ταλαιπωρούσαν τον τόπο. Ταυτόχρονα, η συρρίκνωση του έλους έφερε και κάτι ακόμα σημαντικό: τον περιορισμό των κουνουπιών και της ελονοσίας, μιας μάστιγας που στοίχειωνε τη ζωή των κατοίκων.
Το Βαλτί και η πεδιάδα που τον περιβάλλει αποτελούν σήμερα ένα τοπίο με πολλαπλά επίπεδα μνήμης. Εκεί συναντά κανείς όχι μόνο τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και την ιστορία του μόχθου των ανθρώπων που τον δημιούργησαν. Το έργο της αποξήρανσης ξεκίνησε τη δεκαετία του 1930 από τη Γεωργική Εταιρεία Λεσίνι Α.Ε. και συνεχίστηκε μέχρι το 1959· μετά ανέλαβε ο Οργανισμός Λεσινίου, μέχρι το 1984.
Στην παραγωγική αυτή διαδικασία –καλλιέργεια 65.000 στρεμμάτων γης και εμπορία αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων– βρήκε απασχόληση μεγάλο μέρος του τοπικού πληθυσμού. Για πολλές οικογένειες, αυτό σήμαινε σταθερό εισόδημα, νέα επαγγέλματα, νέες κοινωνικές σχέσεις. Το Βαλτί(ον) θύμιζε, και σε πολλά σημεία έμοιαζε, με τους εργατικούς οικισμούς που είχαν χτίσει άλλες βιομηχανίες και αγροτοβιομηχανικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Μόνο που εδώ, μέσα στο «μαγικό» τοπίο του Λεσινίου, οι κάτοικοι ένιωθαν πως συνδυάζονταν η σκληρή δουλειά με μια νέα προοπτική ευημερίας.
Σήμερα, η αξία αυτού του τοπίου δεν περιορίζεται στην αρχιτεκτονική, την τεχνολογία ή το φυσικό περιβάλλον. Έχει και μια άλλη διάσταση: είναι φορέας μνήμης. Οι εργατικές κατοικίες, οι εγκαταστάσεις, τα δίκτυα μεταφοράς και οι ιστορίες των ανθρώπων που έζησαν εκεί αποτελούν υλικά και άυλα ίχνη ενός κόσμου μόχθου, αλλά και ελπίδας.
Η καταγραφή και η προστασία αυτών των τόπων βοηθούν τις τοπικές κοινωνίες να αναγνωρίσουν την ιστορία τους, να ξαναδούν τον εαυτό τους μέσα από τις εμπειρίες των προηγούμενων γενιών. Παρόμοια σύνολα έχουν και έναν άλλο ρόλο: αποκαλύπτουν τις κοινωνικές και έμφυλες σχέσεις που διαμορφώθηκαν στον χρόνο, λειτουργούν ως καθρέφτες των ανθρώπινων αλλαγών. Έτσι, η διάσωση και η ανάδειξη αυτών των τοπίων δεν είναι απλώς ζήτημα κληρονομιάς, αλλά και υπόθεση κατανόησης του ποιοι είμαστε, ως κοινότητες και ως κοινωνία.
——————————————————————————————————————————————————————-
Με πληροφορίες από: 1. Σπύρος Χουλιάρας, «Γεωργική Εταιρεία Λεσίνι, Ανώνυμος Εταιρεία 1934-1959», Ιωάννινα, Οκτώβριος 2013 | 2. http://pentalofo.gr/
Φωτογραφίες: 1. Γιώργος Καρδαράς και | 2. http://pentalofo.gr/
———————————————————————————————
