...
| Ένα γεγονός |
Όσκαρ | Ο καθρέφτης της αμερικανική βιομηχανίας
| Τα Academy Awards διαμορφώνουν την ιστορία,
το κύρος και τις ισορροπίες του σύγχρονου κινηματογράφου |
Όταν μιλάμε για τα Όσκαρ, ουσιαστικά αναφερόμαστε σε έναν θεσμό που, παρότι ξεκίνησε ως μια εσωτερική πρωτοβουλία της αμερικανικής κινηματογραφικής κοινότητας με στόχο να τιμήσει την καλλιτεχνική και τεχνική αρτιότητα των δημιουργών της, εξελίχθηκε σε ένα παγκόσμιο σύμβολο αναγνώρισης, το οποίο επηρεάζει όχι μόνο την πορεία των ταινιών αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η ίδια η ιστορία του κινηματογράφου καταγράφεται και αναπαράγεται, αφού τα Academy Awards που απονέμονται από την Academy of Motion Picture Arts and Sciences λειτουργούν ως ένας ετήσιος καθρέφτης των αισθητικών, κοινωνικών και πολιτισμικών ισορροπιών της εποχής, μέσα από μια διαδικασία επιλογής που στηρίζεται στην ψήφο χιλιάδων επαγγελματιών του χώρου, οι οποίοι ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους της βιομηχανίας και οι οποίοι καλούνται να αξιολογήσουν το έργο των συναδέλφων τους με βάση κριτήρια που συνδυάζουν την τεχνική επάρκεια με την καλλιτεχνική πρωτοτυπία.
Εάν επιστρέψει κανείς στην απαρχή του θεσμού, θα διαπιστώσει ότι η πρώτη τελετή πραγματοποιήθηκε το 1929 στο Λος Άντζελες, σε μια εποχή κατά την οποία ο κινηματογράφος βρισκόταν ακόμη στη μεταβατική φάση από τον βωβό στον ομιλούντα, γεγονός που δείχνει ότι η ανάγκη για θεσμική επιβράβευση γεννήθηκε σχεδόν ταυτόχρονα με τη βιομηχανική του ωρίμανση, ενώ η σταδιακή μετατροπή της απονομής σε παγκόσμιο τηλεοπτικό υπερθέαμα, το οποίο σήμερα φιλοξενείται συνήθως στο Dolby Theatre, καταδεικνύει πώς ένας εσωτερικός κλαδικός θεσμός μετατράπηκε σε διεθνές πολιτιστικό γεγονός που παρακολουθείται από εκατοντάδες εκατομμύρια θεατές, οι οποίοι ενδιαφέρονται τόσο για τα βραβεία όσο και για τη συμβολική διάσταση της τελετής.
Το ίδιο το αγαλματίδιο, το οποίο απεικονίζει έναν ιππότη που κρατά ξίφος και στέκεται πάνω σε μια μπομπίνα φιλμ με πέντε ακτίνες που συμβολίζουν τους αρχικούς κλάδους της Ακαδημίας, δεν αποτελεί απλώς ένα αντικείμενο υψηλής αισθητικής αξίας αλλά ένα έμβλημα κύρους, καθώς η κατοχή του σηματοδοτεί την είσοδο ενός δημιουργού σε μια ιδιότυπη ελίτ της κινηματογραφικής ιστορίας, ενώ το γεγονός ότι η επίσημη ονομασία του είναι “Academy Award of Merit” αν και επικράτησε ο ανεπίσημος όρος «Όσκαρ» αποκαλύπτει πώς η λαϊκή χρήση μπορεί να διαμορφώσει την ίδια τη γλώσσα ενός θεσμού.
Οι βασικές κατηγορίες, στις οποίες περιλαμβάνονται η Καλύτερη Ταινία, η Σκηνοθεσία, οι ερμηνείες πρώτου και δεύτερου ρόλου καθώς και τα σενάρια, η φωτογραφία, το μοντάζ και η μουσική, συγκροτούν ένα πλέγμα αξιολόγησης που επιχειρεί να καλύψει το σύνολο της κινηματογραφικής παραγωγής, παρότι οι κατηγορίες μεταβάλλονται ανάλογα με τις τεχνολογικές και αισθητικές εξελίξεις, γεγονός που αποδεικνύει ότι ο θεσμός προσαρμόζεται στις ανάγκες της εποχής, ενώ η διαδικασία ψηφοφορίας, η οποία περιλαμβάνει στάδιο υποψηφιοτήτων και τελικής επιλογής, αποσκοπεί στη διασφάλιση μιας σχετικής αντιπροσωπευτικότητας, έστω κι αν δεν λείπουν οι επικρίσεις που αφορούν την εκπροσώπηση ή τις προτιμήσεις των μελών.
Η ιστορία των Όσκαρ είναι γεμάτη από στιγμές που έχουν χαραχθεί στη συλλογική μνήμη, καθώς ταινίες όπως το Titanic, το Ben-Hur και το The Lord of the Rings: The Return of the King κατέκτησαν έντεκα βραβεία η καθεμία, επιβεβαιώνοντας την ευρεία αποδοχή τους από το σώμα των ψηφοφόρων, ενώ προσωπικότητες όπως η Katharine Hepburn, η οποία τιμήθηκε τέσσερις φορές με Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου, και ο Walt Disney, που κατέχει το ρεκόρ συνολικών βραβείων, αποτελούν παραδείγματα δημιουργών των οποίων η πορεία συνδέθηκε άρρηκτα με τον θεσμό, ο οποίος ενίσχυσε τη φήμη τους και εδραίωσε την υστεροφημία τους.
Παράλληλα, δεν έλειψαν οι αμφιλεγόμενες στιγμές, είτε όταν πολιτικές δηλώσεις προκάλεσαν αντιδράσεις, είτε όταν τεχνικά λάθη, όπως εκείνο που σημειώθηκε το 2017 με τη σύγχυση ανάμεσα στο La La Land και το Moonlight, αποκάλυψαν τη δραματικότητα μιας ζωντανής μετάδοσης που παρακολουθείται παγκοσμίως, είτε όταν αναδείχθηκαν ζητήματα διαφορετικότητας που οδήγησαν την Ακαδημία σε αναθεώρηση των κριτηρίων συμμετοχής, γεγονός που δείχνει ότι τα Όσκαρ δεν λειτουργούν σε κοινωνικό κενό αλλά αντανακλούν τις εντάσεις και τις μεταβολές της εποχής.
Εφόσον εξετάσει κανείς τον ευρύτερο αντίκτυπο του θεσμού, θα διαπιστώσει ότι ένα Όσκαρ μπορεί να μεταβάλει ριζικά την εμπορική πορεία μιας ταινίας ή να ανοίξει νέους δρόμους για έναν δημιουργό, ενώ ταυτόχρονα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για το πώς κάθε εποχή επιλέγει να αναγνωρίσει την καλλιτεχνική της παραγωγή, γεγονός που καθιστά τα Όσκαρ όχι απλώς μια τελετή απονομής αλλά έναν μηχανισμό συμβολικής επικύρωσης, μέσα από τον οποίο ο κινηματογράφος αφηγείται και επαναπροσδιορίζει τον εαυτό του.
——————————————————————————————————————————–
Με πληροφορίες από: https://el.wikipedia.org/wiki/Όσκαρ, https://www.sansimera.gr
————————————————————————————
Επιμέλεια: Lef.T
