...
Λευτέρης Τηλιγάδας
Ο «Αγρινιώτης επί τιμή», sir Winston Churchill
«Ακολούθως ο κ. Δημαρχών προτείνει όπως επί τη αναλήψει εκ νέου
των καθηκόντων του Δημοτικού Συμβουλίου, απευθυνθή εγκάρδιος χαιρετισμός
προς τον Μεγάλον Ηγέτην της Μεγάλης Βρετανίας, κ. Τσώρτσιλ,
όστις και ν’ ανακηρυχθή επίτιμος δημότης Αγρινίου»
Στις 14 Μαρτίου 1945, σε μια στιγμή που η πολιτική πραγματικότητα στο Αγρίνιο βρισκόταν ακόμη σε εκκρεμότητα και η νομιμότητα των νέων διοικητικών σχημάτων δεν είχε οριστικά κριθεί, πραγματοποιήθηκε μια συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου η οποία, εκ των υστέρων, αποτυπώνει με χαρακτηριστική καθαρότητα το κλίμα της μεταπολεμικής αναμέτρησης. Ο εκλεγμένος δήμαρχος της πόλης και εθνοσύμβουλος των Κορυσχάδων Θανάσης Κακογιάννης δεν είχε ακόμη παυθεί από τα καθήκοντά του, ενώ η απόφαση του Νομάρχη Αιτωλοακαρνανίας που αντικαθιστούσε το πρώτο μετακατοχικό και εκλεγμένο από τον Οκτώβριο του 1944 δημοτικό συμβούλιο του Αγρινίου δεν είχε ακόμη επικυρωθεί από την κυβέρνηση Πλαστήρα. Παρά ταύτα, ένα σώμα διορισμένων δημοτικών συμβούλων —οι Χρ. Σαλάπας, Κ. Ανδρικόπουλος, Κ. Κιτσοπάνος, Αθ. Παπαλέξης, Γ. Σταθόπουλος, Γ. Λουρόπουλος, Αθ. Τζάνης, Δ. Ματραλής και Σπ. Αυδής— συνεδρίασε υπό την προεδρία του Β. Παπαϊωάννου και με παρόντα τον διορισμένο δήμαρχο Ηλία Σαγεώργη. Αφού εξέλεξαν νέα δημαρχιακή επιτροπή, προχώρησαν σε μια δεύτερη απόφαση που είχε σαφές πολιτικό νόημα: ανακήρυξαν επίτιμο δημότη Αγρινίου τον «Μεγάλον Ηγέτην της Μεγάλης Βρετανίας, κ. Τσώρτσιλ», δηλαδή τον άνθρωπο του οποίου η πολιτική και στρατιωτική παρουσία σφράγιζε ήδη τις εξελίξεις στην Ελλάδα της μεταβαρκιζιανής περιόδου.
Η πράξη αυτή καταγράφεται στα πρακτικά της συνεδρίασης με την τυπική γλώσσα της διοικητικής διαδικασίας, πίσω από την οποία διακρίνεται εύκολα η πολιτική της ουσία. Μετά τη διαπίστωση απαρτίας, ο δήμαρχος Ηλίας Σαγεώργης εισηγήθηκε ότι η παλαιά δημαρχιακή επιτροπή δεν μπορούσε να λειτουργήσει, καθώς ορισμένα μέλη της είχαν πάψει να είναι δημοτικοί σύμβουλοι και έπρεπε να εκλεγεί νέα. Το σώμα αποδέχθηκε την εισήγηση και προχώρησε σε μυστική ψηφοφορία, εκλέγοντας ως μέλη της δημαρχιακής επιτροπής τους Β. Παπαϊωάννου, Χρ. Σαλάπα και Κ. Ανδρικόπουλο. Η απόφαση αυτή καταγράφηκε ως πράξη υπ’ αριθμόν 1. Αμέσως μετά ο δήμαρχος πρότεινε να σταλεί εγκάρδιος χαιρετισμός προς τον πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας Ουίνστον Τσώρτσιλ και να ανακηρυχθεί επίτιμος δημότης της πόλης. Η πρόταση εγκρίθηκε ομόφωνα και καταγράφηκε ως πράξη υπ’ αριθμόν 2, ενώ το συμβούλιο εξουσιοδότησε τον δήμαρχο να αποστείλει σχετικό ψήφισμα προς τον πρόεδρο της ελληνικής κυβέρνησης. Έτσι, σε μια πόλη όπου λίγους μήνες πριν η απελευθέρωση είχε συνδεθεί με τη λαϊκή κινητοποίηση και τις δομές της Αντίστασης, το νέο διορισμένο συμβούλιο έσπευδε να αποδώσει τιμές στον ηγέτη της δύναμης που καθόριζε πλέον την πολιτική ισορροπία της χώρας.
Η ειρωνεία της ιστορίας έγινε ακόμη πιο ορατή λίγες μόλις ημέρες αργότερα, όταν ένα ένοπλο τμήμα της βρετανικής στρατιωτικής δύναμης που στρατοπέδευε έξω από το Αγρίνιο ανέβηκε στο δημαρχείο της πόλης. Ο επικεφαλής Άγγλος αξιωματικός, κρατώντας προτεταμένο το τόμιγκαν, μπήκε στο γραφείο του εκλεγμένου δημάρχου Θανάση Κακογιάννη και απαίτησε από τον ίδιο και από τον γενικό γραμματέα του δήμου να εγκαταλείψουν αμέσως το δημαρχείο. Η σκηνή αυτή —με την απειλή του όπλου μέσα στο γραφείο του δημάρχου μιας απελευθερωμένης ελληνικής πόλης— συμπύκνωνε με τον πιο ωμό τρόπο τη μεταπολεμική πραγματικότητα: η πολιτική εξουσία δεν άλλαζε πλέον μόνο με διοικητικές πράξεις αλλά και με την άμεση παρουσία των όπλων.
Ας δούμε πώς καταγράφεται το παραπάνω γεγονός στα πρακτικά του Δημοτικού συμβουλίου εκείνης της μέρας.
to-praktiko-tis-anakiryxis-toy-churchill-se-agrinioti-14.3.1945«Πρακτικά Συνεδρίαση Δημοτικού Συμβουλίου Αγρινίου | Συνεδρίαση της 14ης Μαρτίου 1945 | Δημαρχών: Ηλίας Σαγεώργης | Παρόντες Δημοτικοί Σύμβουλοι: Προεδρεύων: Β. Παπαϊωάννου. Μέλη: Χρ. Σαλάπας, Κ. Ανδρικόπουλος, Κ. Κιτσοπάνος, Αθ. Παπαλέξης, Γ. Σταθόπουλος, Γ. Λουρόπουλος, Αθ. Τζάνης, Δ. Ματραλής, Σ. Αυδής.
»Υπαρχούσης απαρτίας άρχεται η συνεδρίασις. Ο κ. Δημαρχών εισηγείται όπως το Δημοτικόν Συμβούλιον, επειδή η παλαιά Δημοτική Επιτροπή δεν δύναται να λειτουργήση ως σώμα, εκ του γεγονότος ότι έπαυσαν να είναι μέλη της Δημοτικοί Σύμβουλοι και εξάλλου ήδη το πρώτον συνέρχεται εις συνεδρίασιν το συμβούλιον μετά την απελευθέρωσιν, προβή τούτο εις την εκλογήν των μελών της Δημαρχιακής του Δήμου Επιτροπής. Το Δημοτικόν Συμβούλιον λαβόν υπ’ όψει την εισήγηση του κ. Δημαρχούντος και τας σχετικάς διατάξεις του Κώδικος της Δημοτικής και Κοινοτικής Νομοθεσίας αποφασίζει: εκλέγει διά μυστικής διά ψηφοδελτίων ψηφοφορίας μέλη της Δημαρχιακής Επιτροπής τελουμένης κατά Νόμον υπό την προεδρίαν του κ. Δημάρχου τους Δημοτικούς Συμβούλους Β. Παπαϊωάννου, Χρ. Σαλάπαν και Κ. Ανδρικόπουλον.
Της ούτω ληφθείσης αποφάσεως συνετάχθη η υπ. αριθ. 1 πράξις. Ακολούθως ο κ. Δημαρχών προτείνει όπως επί τη αναλήψει εκ νέου των καθηκόντων του Δημοτικού Συμβουλίου, απευθυνθή εγκάρδιος χαιρετισμός προς τον Μεγάλον Ηγέτην της Μεγάλης Βρετανίας, κ. Τσώρτσιλ, όστις και ν’ ανακηρυχθή επίτιμος δημότης Αγρινίου. Το Δημοτικόν Συμβούλιον εγκρίνει παμψηφεί την πρότασιν του κ. Δημαρχούντος. Συνετάχθη η υπ. αριθ. 2 πράξις. Παρακαλεί επίσης ο κ. Δημαρχών να εξουσιοδοτηθή παρά του Δημοτικού Συμβουλίου, ίνα αποσταλή ψήφισμα προς τον κ. Πρόεδρο της Κυβερνήσεως, διά τον αυτόν σκοπόν. Το Συμβούλιο εγκρίνει».
Φωτογραφία: Sir Winston Churchill
(Ανακτήθηκε από Γιουσούφ Καρς – Flickr: Sir Winston Churchill,
Κοινό Κτήμα, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=41991931)
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
