...
Η ταυτότητα της ημέρας
και τα γεγονότα που την «σημάδεψαν»
| 22 Σεπτεμβρίου 2025 |
Είναι η 265η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο
Υπολείπονται 100 ημέρες για τη λήξη του.
🌅 Ανατολή ήλιου: 07:13 – Δύση ήλιου: 19:22 – Διάρκεια ημέρας: 12 ώρες 9 λεπτά
🌑 Σελήνη 0.5 ημέρας
Χρόνια πολλά στους: Ζωγραφιά, Λουίζα, Λοΐζο, Φωκά,
Φώκιο, Φώκη, Φωκία και Φωκίνα |
Γεγονότα
1964 – Ο πρωθυπουργός, Γεώργιος Παπανδρέου, δηλώνει την πρόθεσή του να ενοποιήσει το ΙΚΑ με άλλα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, γεγονός που προκαλεί την αντίδραση των τραπεζοϋπαλλήλων και των εργαζομένων σε δημόσιους φορείς.
Να σημειώσουμε στο σημείο αυτό, ότι μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η ελληνική κυβέρνηση επιχείρησε να παρουσιάσει τον Ν. 1846/1951 για το ΙΚΑ ως βήμα προόδου στη κοινωνική ασφάλιση. Στην πράξη, όμως, η μεταρρύθμιση λειτούργησε περισσότερο ως μηχανισμός πολιτικού ελέγχου παρά ως εργαλείο κοινωνικής δικαιοσύνης. Το κράτος χρησιμοποίησε την ασφάλιση για να ενσωματώσει ή να εξουδετερώσει κοινωνικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να απειλήσουν την κυρίαρχη τάξη.
Η εισαγωγή αρχών όπως η καθολικότητα και η αλληλεγγύη συνοδεύτηκε από υποχρεωτική ευθυγράμμιση των ειδικών ταμείων με το ΙΚΑ. Με το πρόσχημα της εξίσωσης των παροχών, τα μικρά και οικονομικά αδύναμα ταμεία εξαναγκάστηκαν σε συγχώνευση, ώστε η κοινωνική ασφάλιση να συγκεντρωθεί υπό τον άμεσο έλεγχο της κρατικής εξουσίας. Το ΙΚΑ, αντί να λειτουργήσει ως θεσμός προστασίας των εργαζομένων, μετατράπηκε σε μηχανισμό απορρόφησης ελλειμμάτων και ρύθμισης κοινωνικών πιέσεων. Παράλληλα, η ανισότητα στην κατανομή της προστασίας ήταν κραυγαλέα. Οι αγρότες, η πλειοψηφία του πληθυσμού, χρηματοδοτούσαν έμμεσα την ασφάλιση των αστικών στρωμάτων, επιβεβαιώνοντας ότι η ανακατανομή του εθνικού εισοδήματος υπάκουε σε ταξικές σκοπιμότητες.
Έτσι, το κράτος αξιοποίησε το ασφαλιστικό σύστημα όχι μόνο για να εξυπηρετήσει ανάγκες πρόνοιας, αλλά και για να παγιώσει κοινωνικούς συσχετισμούς και να περιορίσει τις δυνατότητες αυτόνομης οργάνωσης των εργαζομένων. Το ΙΚΑ υπήρξε λιγότερο ένα δίχτυ προστασίας και περισσότερο ένας θεσμός ελέγχου, που υπηρετούσε τη διατήρηση της πολιτικής και κοινωνικής τάξης.
2010 – Ανακοινώνεται ότι η τροπική καταιγίδα με το όνομα «Μαλάκας» (Malakas), η οποία έπληξε τα νησιά της Ιαπωνίας, μετατράπηκε σε τυφώνα κατηγορίας 2, με ταχύτητες που έφτασαν τα 157 χιλιόμετρα την ώρα,
Ως γνωστόν, ο τυφώνας Malakas είναι ένας από τους τροπικούς κυκλώνες που σχηματίζονται στον δυτικό Βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό και έχουν απασχολήσει κατά καιρούς τόσο τις χώρες της Ασίας όσο και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Το όνομά του, που στα φιλιππινέζικα σημαίνει «ισχυρός» ή «δυνατός», δόθηκε επίσημα από τις μετεωρολογικές αρχές και έχει χρησιμοποιηθεί άλλες τρεις φορές, σε διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Ο πρώτος Malakas εμφανίστηκε το 2004 ως τροπική καταιγίδα χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες. Εμφανίστηκε ξανά, όπως προαναφέραμε, το 2010, αλλά δεν προκάλεσε σημαντικές καταστροφές. Το 2016 όμως καταγράφηκε το πιο σοβαρό επεισόδιο: ο τυφώνας Malakas έφτασε στην κατηγορία 4, έπληξε περιοχές της Ταϊβάν και της Ιαπωνίας με σφοδρές βροχοπτώσεις και ανέμους, προκάλεσε πλημμύρες, καταστροφές σε καλλιέργειες και υποδομές, και άφησε πίσω του έναν νεκρό. Οι οικονομικές ζημιές υπολογίστηκαν σε περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια.
Η πιο πρόσφατη εκδοχή του φαινομένου ήταν το 2022, όταν ένας νέος Malakas ενισχύθηκε σε τυφώνα κατηγορίας 3. Παρά το μέγεθός του, παρέμεινε κυρίως στον ωκεανό και δεν προκάλεσε άμεσο χτύπημα σε κατοικημένες περιοχές, περιορίζοντας έτσι τις συνέπειες.
Πέρα από τη μετεωρολογική του διάσταση, ο τυφώνας Malakas έγινε ιδιαίτερα γνωστός στην Ελλάδα εξαιτίας της ονομασίας του, που προκάλεσε κύμα σχολίων και σατιρικών αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα. Έτσι, ένα φυσικό φαινόμενο που απειλεί με καταστροφές τις ασιατικές χώρες βρέθηκε ξαφνικά να γίνεται αντικείμενο χιουμοριστικής συζήτησης στην άλλη άκρη του κόσμου.
Γεννήσεις
1791 – Μάικλ Φαραντέι (Michael Faraday, 1791–1867). Υπήρξε μία από τις σπουδαιότερες μορφές της επιστήμης του 19ου αιώνα και θεμελιωτής της σύγχρονης φυσικής και χημείας. Γεννήθηκε στο Νιούινγκτον του Λονδίνου σε φτωχή οικογένεια και ξεκίνησε να εργάζεται ως βιβλιοδέτης. Η δίψα του για μάθηση τον οδήγησε να διαβάζει τα επιστημονικά βιβλία που περνούσαν από τα χέρια του και σύντομα άρχισε να παρακολουθεί διαλέξεις του διάσημου χημικού σερ Χάμφρι Ντέιβι. Ο Ντέιβι, εντυπωσιασμένος από το ταλέντο του, τον προσέλαβε ως βοηθό στο Βασιλικό Ινστιτούτο, ανοίγοντάς του τον δρόμο για μια λαμπρή πορεία.
Οι συνεισφορές του Φαραντέι είναι θεμελιώδεις. Στη χημεία ανακάλυψε το βενζόλιο και εισήγαγε νέες έννοιες όπως η «ανόρθωση» και η «κάθοδος» στην ηλεκτρόλυση, καθορίζοντας τους νόμους της. Στη φυσική έθεσε τις βάσεις του ηλεκτρομαγνητισμού: ανακάλυψε την ηλεκτρομαγνητική επαγωγή, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο η κίνηση μαγνητών μπορεί να παράγει ηλεκτρικό ρεύμα. Αυτό το φαινόμενο βρίσκεται στην καρδιά της λειτουργίας των γεννητριών και των μετασχηματιστών, άρα και της σύγχρονης ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, εισήγαγε την έννοια των «γραμμών δύναμης», μια νέα οπτική κατανόησης των πεδίων που επηρέασε βαθιά τον Τζέιμς Κλερκ Μάξγουελ.
Παρά το περιορισμένο μαθηματικό του υπόβαθρο, ο Φαραντέι διέθετε μοναδική διαισθητική κατανόηση της φύσης. Ήταν επίσης δάσκαλος με πάθος: οι δημόσιες χριστουγεννιάτικες διαλέξεις του στο Βασιλικό Ινστιτούτο έγιναν θεσμός και συνεχίζονται μέχρι σήμερα. Ταπεινός και βαθιά θρησκευόμενος, αρνήθηκε τιμητικούς τίτλους και θησαυρούς, αφοσιωμένος αποκλειστικά στην έρευνα και την εκπαίδευση.
Ο αντίκτυπός του υπήρξε τεράστιος: χωρίς τον Φαραντέι δεν θα υπήρχαν η σύγχρονη ηλεκτροτεχνία, οι κινητήρες και οι γεννήτριες, ούτε η βιομηχανική και τεχνολογική ανάπτυξη που βασίστηκε στον ηλεκτρισμό. Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν διατηρούσε τη φωτογραφία του στο γραφείο του, αναγνωρίζοντας ότι επρόκειτο για έναν από τους γίγαντες της επιστήμης.
Θάνατοι
1991 – Γιάννης Νεγρεπόντης, Ο Γιάννης Ξυνοτρούλιας (το πραγματικό του όνομα), υπήρξε έλληνας στιχουργός, ποιητής και συγγραφέας.
Γεννήθηκε στις 8 Αυγούστου του 1930 στη Λάρισα. Εκεί έζησε μέχρι τα 8 του χρόνια και μετά ήρθε μαζί με όλη την οικογένειά του στην Αθήνα. Σπούδασε αρχαιολογία στη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (λόγω πολιτικών φρονημάτων δεν αξιοποίησε ποτέ επαγγελματικά το πτυχίο που πήρε) καθώς και στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, με δασκάλους τον Ροντήρη, τον Βεάκη, τον Σιδέρη (αλλά ούτε κι αυτές τις σπουδές αξιοποίησε επαγγελματικά). Συνεργάστηκε με περιοδικά και εφημερίδες όπως και με την ΕΡΑ. Μετά το 1967 ασχολήθηκε με τη συγγραφή στίχων για τραγούδια.
Στη λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1949 δημοσιεύοντας διήγημά του στο περιοδικό Ελληνική Δημιουργία, που εξέδιδε ο Σπύρος Μελάς, με το ψευδώνυμο Γιάννη Νικολάου. Αργότερα άρχισε να δημοσιεύει στο περιοδικό Επιθεώρηση Τέχνης με το ψευδώνυμο Τζων. Μέρος του αρχείου του βρίσκεται στο ΕΛΙΑ. Η πρώτη του ποιητική συλλογή έρχεται αργότερα, το 1958. Είναι το «Πρόσωπα και χώρος», όπου υπογράφει με το ψευδώνυμο Νεγρεπόντης, με το οποίο καθιερώνεται. Υπήρξε αριστερός, την 21η Απριλίου 1967, συλλαμβάνεται και εξορίζεται για τρία χρόνια, στη Γυάρο και τη Λέρο.
Την 21η Απριλίου 1967, ο Γιάννης Νεγρεπόντης, συλλαμβάνεται και παραμένει εξόριστος στη Γυάρο και τη Λέρο (Παρθένι) τρία χρόνια. Εκεί γράφει το «Φυλάττειν Θερμοπύλας», που βγάζει έξω παράνομα και μοιράζει σε φίλους, πριν κυκλοφορήσει σε βιβλίο, η γυναίκα του Αργυρώ. Το ίδιο κυκλοφόρησε και στα γερμανικά, σε μια έκδοση με χαρακτικά του Κρις Χάμπερ.
Καταπιάστηκε και διακρίθηκε σε όλα τα είδη του γραπτού λόγου: ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, τραγούδι, κριτική, δοκίμιο, χρονογράφημα, σάτιρα, ευθυμογράφημα, παιδικά, ραδιοφωνικό σχόλιο. Τραγούδια του έχουν μελοποιήσει οι Μίκης Θεοδωράκης, Χρήστος Λεοντής, Λίνος Κόκκοτος και άλλοι. Από τους πρωτοπόρους της «πολιτιστικής επανάστασης» της δεκαετίας του ’60, έγινε ευρύτερα γνωστός και αγαπητός με τα τραγούδια του «Το ακορντεόν» (που τελειώνει με το σύνθημα «δεν θα περάσει ο φασισμός») και «3ος παγκόσμιος» που μελοποίησε ο Μάνος Λοΐζος. Ο ίδιος μελοποίησε τα αντιρατσιστικά «Νέγρικα», που τραγούδησε η Μαρία Φαραντούρη. Ήταν τα τραγούδια που έγιναν αρχικά γνωστά από τις μπουάτ και πέρασαν και τραγουδήθηκαν -απαγορευμένα πια- από στόμα σε στόμα, στα χρόνια της δικτατορίας.
Η ικανότητα του Νεγρεπόντη να περνάει μηνύματα φάνηκε και στα «Μικροαστικά» και τα «Μαθήματα πολιτικής οικονομίας» που συνέθεσε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης. Τα «Μικροαστικά» γνώρισαν επιτυχία και ως σατιρικό θεατρικό έργο. Το «Φυλάττειν Θερμοπύλας», που έγραψε εξόριστος στη δικτατορία, έχει μελοποιήσει στο μεγαλύτερο μέρος του, υπό μορφή ορατορίου, ο Χρήστος Λεοντής.
Πέθανε στις 4.00 τα ξημερώματα της Κυριακής 22 Σεπτεμβρίου του 1991 στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, όπου νοσηλευόταν λόγω καρκίνου σε ηλικία 61 ετών και 2 μέρες μετά κηδεύτηκε στο Α΄ Νεκροταφείο της Αθήνας.
Στο link που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε
ακόμα περισσότερα γεγονότα που συνέβησαν αυτή την ημερομηνία
Γέγονε την 22α Σεπτεμβρίου
————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia
