Μνήμη χρονολογίου της 12ης Δεκεμβρίου


...

Η ταυτότητα της ημέρας
και τα γεγονότα που την «σημάδεψαν»

| 12 Δεκεμβρίου 2025 |

Είναι η 346η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο.
Υπολείπονται 19 ημέρες για τη λήξη του.
🌅  Ανατολή ήλιου: 07:31 – Δύση ήλιου: 17:06 – Διάρκεια ημέρας: 9 ώρες 34 λεπτά
🌗  Σελήνη 22.6 ημερών.

| Χρόνια πολλά στους: Σπυρίδων, Σπύρος, Σπήλιος και Λούλα |


Γεγονότα

 

1916 – «Ανάθεμα» του Ελευθέριου Βενιζέλου στο Πεδίον Άρεως των Αθηνών. Με τον Διχασμό βενιζελικών και αντιβενιζελικών στο αποκορύφωμά του, ογκώδης αντιβενιζελική πορεία με επικεφαλής την Ιερά Σύνοδο κατευθύνεται στο Πεδίο του Άρεως για να αναθεματίσει τον «σατανά» της πολιτικής ζωής του τόπου.

Εκεί, ο κάθε διαδηλωτής ρίχνει μία πέτρα και επαναλαμβάνει την κατάρα του αρχιεπισκόπου Αθηνών Θεόκλητου: «Κατά Ελευθερίου Βενιζέλου φυλακίσαντος αρχιερείς και επιβουλευθέντος την βασιλείαν και την πατρίδαν, ανάθεμα έστω».

Γράφει ο Σεφέρης: «Έφτασα στην Αθήνα τον καιρό που άρχιζε ο μεγάλος Διχασμός. Δεν πρόφτασα να νιώσω μήτε αγάπη μήτε υπόληψη για τον Κωνσταντίνο. Έπειτα ήρθαν τα “Νοεμβριανά”… Θυμάμαι τ΄απομεσήμερο που είδα, από ένα παράθυρο της οδού Μπουμπουλίνας,[τι σύμπτωση μια και η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα είχε αφορισθεί] το ελεεινό θέαμα του όχλου με δεσποτάδες και παπάδες που κουβαλούσαν πέτρες για τ΄ ανάθεμα του Βενιζέλου [Δεκέμβριος 1916]· την αηδία που μ΄ έπνιγε στο Πολύγωνο, μπροστά στο φριχτό μνημείο με τα κερατοφόρα καύκαλα από τραγιά στην κορυφή του…

Ήτανε πράγματα που δεν καταλάβαινα. Και τώρα ακόμη που πέρασαν τα χρόνια και ξεβίδωσα πολλές φορές το μηχανισμό του ανθρώπου και του Έλληνα, μπορεί να βρίσκω εξηγήσεις αλλά δεν απολυτρώθηκα ολωσδιόλου από την κατάντια εκείνη». (Έλληνες ποιητές «Γιώργος Σεφέρης», σ. 17 εκδόσεις Ίκαρος ISBN 978-960-475-988-0)

 

 

 

1936 – Κάνει πρεμιέρα στους κινηματογράφους η ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Μέρες του ’36». Η ταινία αποτελεί κομβικό έργο στην πορεία του σκηνοθέτη και μια από τις πιο πυκνές πολιτικά δημιουργίες του ελληνικού κινηματογράφου. Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη πολιτική του τριλογία, που θα συνεχιστεί με «Ο Θίασος» και «Οι Κυνηγοί», και σηματοδοτεί τη μετάβαση του Αγγελόπουλου σε μια αυστηρά στοχαστική, ιστορικά φορτισμένη κινηματογραφική γλώσσα.

Η ταινία τοποθετείται χρονικά στις παραμονές της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά και εκκινεί από ένα πραγματικό γεγονός: τη σύλληψη και ομηρία πολιτικών προσώπων από έναν φυλακισμένο κακοποιό, ο οποίος τελικά δολοφονείται κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Το επεισόδιο λειτουργεί ως αφορμή για να αποτυπωθεί ένα κλίμα γενικευμένης πολιτικής ασφυξίας, φόβου και παρασκηνιακής εξουσίας, όπου τίποτα δεν λέγεται ανοιχτά και όλα υπονοούνται.

Η αφήγηση είναι αποσπασματική και ελλειπτική, με τους χαρακτήρες να κινούνται συχνά σαν σκιές μέσα στο κάδρο, ενώ ο διάλογος περιορίζεται στο ελάχιστο. Ο Αγγελόπουλος χρησιμοποιεί μακρά στατικά πλάνα, αυστηρή γεωμετρία του χώρου και προσεκτικά χορογραφημένες κινήσεις, δημιουργώντας μια αίσθηση ιστορικού εγκλωβισμού. Η εξουσία εμφανίζεται απρόσωπη, αδιαφανής και απόλυτη, προαναγγέλλοντας την επικείμενη δικτατορία χωρίς να την κατονομάζει.

Οι «Μέρες του ’36» γυρίστηκαν εν μέσω της δικτατορίας των συνταγματαρχών, γεγονός που προσδίδει στο έργο μια έντονη υπόγεια επικαιρότητα. Μέσα από την αναφορά στο παρελθόν, η ταινία σχολιάζει έμμεσα το παρόν, καθιστώντας την ένα από τα πιο θαρραλέα και σύνθετα πολιτικά σχόλια της εποχής. Σήμερα θεωρείται θεμέλιος λίθος του πολιτικού κινηματογράφου στην Ελλάδα και χαρακτηριστικό δείγμα της αγγελοπουλικής κινηματογραφικής γραφής.

 

Γεννήσεις

 

1863 – Έντβαρντ Μουνκ. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους Νορβηγούς ζωγράφους και θεμελιωτής της εξπρεσιονιστικής ευαισθησίας στη σύγχρονη τέχνη. Το πιο γνωστό έργο του, Η Κραυγή, συγκαταλέγεται στα πλέον αναγνωρίσιμα και εμβληματικά έργα της παγκόσμιας ζωγραφικής.

Η παιδική του ηλικία σημαδεύτηκε από ασθένειες, πρόωρους θανάτους στην οικογένεια και τον μόνιμο φόβο της ψυχικής κληρονομικότητας, στοιχεία που διαμόρφωσαν βαθιά τον ψυχισμό του. Σπουδάζοντας στη Βασιλική Σχολή Τέχνης και Σχεδιασμού στη Χριστιανία (σημερινό Όσλο), ήρθε σε επαφή με τον μηδενιστή συγγραφέα Χανς Γέγκερ, ο οποίος τον προέτρεψε να στραφεί στη «ζωγραφική της ψυχής» – να αποτυπώνει δηλαδή στον καμβά τα εσωτερικά του βιώματα και τις υπαρξιακές του αγωνίες. Από αυτή την παρότρυνση γεννήθηκε το προσωπικό και αναγνωρίσιμο ύφος του.

Τα ταξίδια του στο Παρίσι και το Βερολίνο υπήρξαν καθοριστικά. Επηρεάστηκε από τον Γκωγκέν, τον Βαν Γκογκ και τον Τουλούζ-Λωτρέκ, ιδίως στη χρήση του χρώματος, ενώ στο Βερολίνο συνδέθηκε με τον Άουγκουστ Στρίντμπεργκ και ξεκίνησε το μνημειώδες έργο Η Ζωοφόρος της Ζωής, έναν κύκλο πινάκων αφιερωμένο στον έρωτα, το άγχος, τη ζήλια και την προδοσία.

Η Κραυγή γεννήθηκε στη Χριστιανία, όταν, όπως έγραψε ο ίδιος, «άκουσε την άπειρη κραυγή της φύσης». Το παραμορφωμένο πρόσωπο του έργου έγινε σύμβολο του υπαρξιακού angst του σύγχρονου ανθρώπου. Μεταξύ 1893 και 1910 δημιούργησε τέσσερις εκδοχές του έργου και πολλές εκτυπώσεις.

Παρά την αυξανόμενη φήμη και οικονομική επιτυχία, ο Μουνκ παρέμεινε ψυχικά εύθραυστος. Η κατάρρευση του 1908 τον οδήγησε σε θεραπεία και αποχή από το αλκοόλ. Τα τελευταία χρόνια έζησε απομονωμένος, δουλεύοντας ήσυχα. Αν και τα έργα του χαρακτηρίστηκαν «εκφυλισμένη τέχνη» από τους Ναζί, επέζησαν του πολέμου, εξασφαλίζοντάς του μια διαχρονική και παγκόσμια κληρονομιά.

 

Θάνατοι

1987 – Νίκος Σταυρίδης. Υπήρξε μία από τις πιο χαρακτηριστικές φυσιογνωμίες της ελληνικής κωμωδίας του 20ού αιώνα, συνδέοντας το όνομά του κυρίως με το θέατρο, αλλά και με τον κινηματογράφο και την τηλεόραση. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1910 και από νεαρή ηλικία στράφηκε προς την υποκριτική, σπουδάζοντας στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Από τα πρώτα του βήματα έδειξε ιδιαίτερη κλίση στον κωμικό ρόλο, αξιοποιώντας τη χαρακτηριστική φωνή, την εκφραστική του φυσιογνωμία και την άριστη αίσθηση του ρυθμού.

Το θέατρο υπήρξε ο βασικός του χώρος έκφρασης. Συνεργάστηκε με σημαντικούς θιάσους και πρωταγωνίστησε σε επιθεωρήσεις και κωμωδίες, όπου διακρίθηκε για τον λαϊκό, άμεσο και ταυτόχρονα ευφυή τρόπο με τον οποίο προσέγγιζε τους ρόλους του. Δημιούργησε έναν τύπο μικροαστού, συχνά πονηρού αλλά καλοπροαίρετου, που βρήκε μεγάλη ανταπόκριση στο κοινό της εποχής.

Στον ελληνικό κινηματογράφο εμφανίστηκε κυρίως από τη δεκαετία του 1950 και μετά, συμμετέχοντας σε δεκάδες ταινίες. Παρότι σπάνια είχε πρωταγωνιστικούς ρόλους, οι ερμηνείες του ήταν πάντα απολύτως αναγνωρίσιμες και συχνά «έκλεβαν» την παράσταση. Ταινίες όπως Ο Ηλίας του 16ου, Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο και Η θεία από το Σικάγο τον καθιέρωσαν ως έναν από τους πιο αξιόπιστους κωμικούς δεύτερων ρόλων.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του εμφανίστηκε και στην τηλεόραση, παραμένοντας αγαπητός στο κοινό. Πέθανε το 1987, αφήνοντας πίσω του μια πλούσια καλλιτεχνική παρακαταθήκη και μια διαχρονική παρουσία στη μνήμη του ελληνικού θεάματος.

 

Στο link που ακολουθεί μπορείτε να διαβάσετε
ακόμα περισσότερα γεγονότα που συνέβησαν αυτή την ημερομηνία
Γέγονε την 12η Δεκεμβρίου

 

————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia