...
| Επικαιρότητα |
Ένα ΑΦΜ, όλα τα επιδόματα
Η ΑΑΔΕ στήνει νέο «κόφτη» στις κοινωνικές παροχές
| Με το Μητρώο Παροχών, που ενεργοποιείται πλήρως το 2026,
τα κοινωνικά επιδόματα περνούν σε μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα ελέγχου,
με διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο, περιορισμό των επικαλύψεων
και συνεχή επανεξέταση των δικαιούχων |
Μια βαθιά τομή στον τρόπο με τον οποίο το κράτος χορηγεί και ελέγχει τις κοινωνικές παροχές ετοιμάζεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα στο 2026, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Θανάση Κουκάκη στο dnews.gr. Το Μητρώο Παροχών, που θα λειτουργεί υπό την ευθύνη της ΑΑΔΕ, φιλοδοξεί να αποτελέσει τον κεντρικό μηχανισμό διαχείρισης όλων των επιδομάτων, συγκεντρώνοντας για πρώτη φορά σε μία ενιαία ψηφιακή βάση το σύνολο των στοιχείων που αφορούν τόσο τις παροχές όσο και τους δικαιούχους τους. Στην πράξη, για κάθε πολίτη θα δημιουργείται ένα πλήρες ψηφιακό προφίλ, συνδεδεμένο με το ΑΦΜ του, στο οποίο θα αποτυπώνεται συνολικά ποια επιδόματα λαμβάνει, από ποιον φορέα, για ποιο χρονικό διάστημα και με βάση ποια κριτήρια.
Η φιλοσοφία του νέου συστήματος βασίζεται στις αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις δεδομένων και στη συνεχή επικαιροποίηση της εικόνας κάθε δικαιούχου. Μέσα από ελέγχους εισοδηματικών, περιουσιακών και οικογενειακών στοιχείων, το Μητρώο θα μπορεί σε πραγματικό ή περιοδικό χρόνο να αξιολογεί αν εξακολουθούν να πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση κάθε παροχής. Ταυτόχρονα, θα εντοπίζονται περιπτώσεις αλληλοεπικάλυψης επιδομάτων, αλλά και περιπτώσεις λήψης ενισχύσεων χωρίς την πλήρωση των προβλεπόμενων όρων, δημιουργώντας ένα νέο, πιο αυστηρό πλαίσιο ελέγχου των κοινωνικών δαπανών.
Στο πρώτο στάδιο λειτουργίας του, το Μητρώο θα συγκεντρώνει δεδομένα από όλους τους φορείς που χορηγούν επιδόματα και παροχές. ΟΠΕΚΑ, ΔΥΠΑ και λοιποί οργανισμοί θα διαβιβάζουν σε τακτική βάση πληροφορίες για τα είδη των παροχών, τα ποσά που καταβάλλονται, τη διάρκεια καταβολής και τα στοιχεία των δικαιούχων. Όλα τα δεδομένα θα ενοποιούνται σε μία κεντρική βάση, με κοινά πρότυπα καταγραφής, ώστε να αποφεύγονται ασυμβατότητες και «τυφλά σημεία» που μέχρι σήμερα επέτρεπαν επικαλύψεις και αστοχίες στους ελέγχους.
Αμέσως μετά θα ακολουθεί η υποχρεωτική ταυτοποίηση των δικαιούχων. Κάθε παροχή θα συνδέεται με το ΑΦΜ και, όπου απαιτείται, με τον ΑΜΚΑ ή άλλα αναγνωριστικά στοιχεία. Με αυτόν τον τρόπο θα σχηματίζεται για κάθε πολίτη ένα ενιαίο ψηφιακό προφίλ παροχών, στο οποίο θα καταγράφεται το σύνολο των ενισχύσεων που λαμβάνει, ανεξαρτήτως φορέα ή προγράμματος. Η εικόνα αυτή θα επιτρέπει στο σύστημα να έχει πλήρη και άμεση γνώση της συνολικής κρατικής στήριξης που κατευθύνεται σε κάθε φυσικό πρόσωπο.
Στη συνέχεια, το Μητρώο θα προχωρά στη χαρτογράφηση και την κατηγοριοποίηση των παροχών. Τα επιδόματα θα ταξινομούνται ανά τύπο, κοινωνικό σκοπό και κριτήρια χορήγησης, γεγονός που θα διευκολύνει τον εντοπισμό περιπτώσεων όπου ένας πολίτης λαμβάνει ταυτόχρονα παροχές με παρόμοια χαρακτηριστικά ή για την κάλυψη της ίδιας ανάγκης. Η κατηγοριοποίηση αυτή θεωρείται κρίσιμη για τον περιορισμό των στρεβλώσεων και για τη δικαιότερη κατανομή των διαθέσιμων κοινωνικών πόρων.
Κεντρικό ρόλο θα έχουν οι αυτόματες διασταυρώσεις στοιχείων. Το σύστημα θα αντλεί δεδομένα για εισοδήματα, ακίνητη περιουσία, οικογενειακή κατάσταση και άλλα κρίσιμα στοιχεία από φορολογικές δηλώσεις και λοιπά μητρώα του Δημοσίου, προκειμένου να αξιολογεί αν πληρούνται τα ενιαία εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια κάθε παροχής. Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων, για κάθε επίδομα θα προκύπτει σαφές αποτέλεσμα: ο δικαιούχος θα χαρακτηρίζεται επιλέξιμος, μη επιλέξιμος ή υπό επανεξέταση, με τις πιο σύνθετες ή αμφισβητούμενες περιπτώσεις να οδηγούνται σε περαιτέρω έλεγχο.
Ιδιαίτερη σημασία θα δίνεται στον έλεγχο της σωρευτικής λήψης παροχών. Το Μητρώο θα εξετάζει αν ένας πολίτης λαμβάνει πολλαπλά επιδόματα που υπερβαίνουν τα προβλεπόμενα όρια ή ουσιαστικά καλύπτουν την ίδια κοινωνική ανάγκη, ενεργοποιώντας, όπου απαιτείται, στοχευμένους ελέγχους. Οι υποθέσεις υψηλού κινδύνου θα εξετάζονται είτε μέσω πρόσθετων αυτοματοποιημένων διασταυρώσεων είτε μέσω διοικητικών διαδικασιών, με δυνατότητα ζήτησης συμπληρωματικών στοιχείων από τους δικαιούχους.
Παράλληλα, θα προβλέπεται ενημέρωση και πρόσβαση των πολιτών στο ψηφιακό προφίλ παροχών τους. Κάθε δικαιούχος θα μπορεί να βλέπει ποια επιδόματα είναι ενεργά, ποια βρίσκονται σε εκκρεμότητα και ποια δεν εγκρίνονται, καθώς και –όπου αυτό επιτρέπεται– τους λόγους της απόρριψης ή της επανεξέτασης. Μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων, οι αρμόδιοι φορείς θα προχωρούν στην εκκαθάριση και την καταβολή των επιδομάτων, έχοντας ενσωματώσει πλέον τους ελέγχους του Μητρώου. Σε περιπτώσεις αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, θα ενεργοποιούνται διαδικασίες επιστροφής ή συμψηφισμού, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Το καθοριστικό στοιχείο είναι ότι το Μητρώο Παροχών θα λειτουργεί σε διαρκή βάση. Κάθε μεταβολή σε εισόδημα, περιουσία ή οικογενειακή κατάσταση θα ενημερώνει αυτόματα το σύστημα και θα οδηγεί σε νέα αξιολόγηση της επιλεξιμότητας. Έτσι διαμορφώνεται ένα πλαίσιο συνεχούς ελέγχου και επικαιροποίησης των κοινωνικών παροχών, που αλλάζει ουσιαστικά το τοπίο της κοινωνικής πολιτικής και τον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρεμβαίνει υπέρ των δικαιούχων.
————————————————————————
