...
Ο γέγονε… Γέγονε|
Γεγονότα
1716 – Ξημέρωνε 10 Αυγούστου στην Κέρκυρα και ο ουρανός είχε ντυθεί με βαριά, μαύρα σύννεφα, προαναγγέλλοντας μια καταιγίδα ασυνήθιστη για την εποχή. Λίγο πριν το μεσημέρι, ουρανός και θάλασσα ενώθηκαν σε μια καταρρακτώδη βροχή που δεν σταμάτησε ούτε με το σκοτάδι. Ο τουρκικός στόλος, αγκυροβολημένος στ’ ανοιχτά και πολιορκώντας το νησί, βρέθηκε εντελώς απροετοίμαστος.
Η κακοκαιρία ακύρωσε κάθε εχθρική κίνηση εκείνη την ημέρα. Ωστόσο, τα ξημερώματα της 11ης Αυγούστου, μια ελληνική περίπολος ανακάλυψε το απρόσμενο: τα χαρακώματα των Τούρκων ήταν πλημμυρισμένα, με δεκάδες στρατιώτες πνιγμένους. Η σιωπή ήταν απόλυτη, τα κανόνια σίγησαν και ο εχθρός δεν φαινόταν πουθενά.
Λίγο αργότερα, φάνηκαν τα πρώτα σημάδια της πανωλεθρίας. Ο άγιος Σπυρίδωνας, προστάτης της Κέρκυρας, λέγεται πως εμφανίστηκε με ουράνια συνοδεία και κατατρόπωσε τους Αγαρηνούς, όπως παραδέχτηκαν και οι ίδιοι φεύγοντας. Στην ακτή, πτώματα σκέπαζαν την άμμο· τα λιγοστά πλοία που είχαν απομείνει φόρτωσαν ό,τι απέμενε από τον τουρκικό στρατό και απέπλευσαν ντροπιασμένα προς την Κωνσταντινούπολη.
Η πόλη ξέσπασε σε πανηγυρισμούς. Πλήθη συγκεντρώθηκαν στον ναό του αγίου, ψάλλοντας δοξολογίες στον Χριστό και τον άγιο Σπυρίδωνα για τη σωτηρία. Ακόμη και η ενετική αριστοκρατία, συγκινημένη από το γεγονός, αναγνώρισε τον άγιο ως ελευθερωτή του νησιού, προσφέροντας μια ασημένια πολύφωτη κανδήλα στον ναό και θεσπίζοντας την ετήσια προμήθεια λαδιού για το άναμμά της από το Δημόσιο.
Με επίσημο ψήφισμα, η ενετική διοίκηση καθιέρωσε την 11η Αυγούστου ως ημέρα εορτής και λιτανείας του ιερού σκηνώματος, για να θυμίζει στους αιώνες την καταιγίδα που έσωσε την Κέρκυρα.
1875 – Στο Λόγο του Θρόνου που εκφωνεί ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ στη βουλή διακηρύσσεται η Αρχή της Δεδηλωμένης. Στην Ελλάδα η αρχή της δεδηλωμένης καθιερώθηκε άτυπα το 1875. Από το 1870 και μετά, είχε τεθεί αρκετές φορές ο προβληματισμός σημαντικού αριθμού βουλευτών για τον διορισμό κυβερνήσεων μειοψηφίας.
Ο προβληματισμός εκφράστηκε και από σημαντικούς πολιτικούς όπως ο Επαμεινώνδας Δεληγιώργης, ο Λομβάρδος και ο Κουμουνδούρος. Καθοριστική παρέμβαση ήταν άρθρο του Χαριλάου Τρικούπη στην εφημερίδα Καιροί της 29.6.1874 με τον τίτλο «Τίς πταίει», στο οποίο κατηγορούσε τον βασιλιά Γεώργιο Α’ ότι εφάρμοζε καθεστώς απόλυτης μοναρχίας, επειδή διόριζε κατά βούληση πρωθυπουργούς από τα κόμματα της μειοψηφίας χωρίς να λαβαίνει υπόψη του τα αποτελέσματα των εκάστοτε βουλευτικών εκλογών.
Αποκορύφωμα της πολιτικής ανωμαλίας την άνοιξη του 1875 ήταν τα λεγόμενα Στηλιτικά, ένα κοινοβουλευτικό πραξικόπημα εκ μέρους του Βούλγαρη προκειμένου να έχει νομοθετικό έργο χωρίς να κατέχει την πλειοψηφία των εδρών. Μετά την αναταραχή που προκλήθηκε, πρωθυπουργός διορίστηκε ο Τρικούπης που αμέσως ζήτησε εκλογές. Παρά την εκλογική αποτυχία του ίδιου, επιτυχία του ήταν ότι ο Γεώργιος ο Α’ δεσμεύτηκε τον Αύγουστο του 1875 στον λόγο του Θρόνου ενώπιον του Κοινοβουλίου ότι θα διόριζε στο εξής μόνο πρωθυπουργούς που θα απολάμβαναν την εμπιστοσύνη της Βουλής.
1990 – Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο καταδικάζει τους έξι από τους επτά κατηγορούμενους για την υπόθεση του γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού, μεταξύ των οποίων και τον πρώην υπουργό Νίκο Αθανασόπουλο.
Ένα από τα σκάνδαλα της πρώτης διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ (1981-1989), που είχε ως αποτέλεσμα την παραπομπή ενός κυβερνητικού στελέχους, του αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Νικολάου Αθανασόπουλου, στο Ειδικό Δικαστήριο (Υπουργοδικείο), για πρώτη φορά μετά τη μεταπολίτευση, και την καταδίκη του σε ποινή φυλάκισης για εγκλήματα περί τα υπομνήματα.
Το Ειδικό Δικαστήριο εξέδωσε την απόφασή του στις 11 Αυγούστου 1990. Στους έξι από τους επτά κατηγορουμένους (ο Δημοσθένης Δελχανίδης αθωώθηκε παμψηφεί) επέβαλε τις κάτωθι ποινές: Νίκο Αθανασόπουλο, φυλάκιση 3 ετών και 6 μηνών. Σούλη Αποστολόπουλο, φυλάκιση 3 ετών και 8 μηνών. Θεόδωρο Αναγνωστόπουλο, φυλάκιση 16 μηνών με τριετή αναστολή. Γεώργιο Ράλλη, φυλάκιση 12 μηνών με τριετή αναστολή. Ευστράτιο Γιαννάκο, φυλάκιση 14 μηνών με τριετή αναστολή. Σάββα Κοσμίδη, φυλάκιση 10 μηνών με τριετή αναστολή.
Από νωρίς το πρωί έξω από το Μέγαρο του Αρείου Πάγου, όπου διεξαγόταν η δίκη, είχε συγκεντρωθεί πλήθος οπαδών του ΠΑΣΟΚ. Μόλις τους ανακοινώθηκε η ετυμηγορία του δικαστηρίου, εξέφρασαν την αποδοκιμασία τους κραυγάζοντες «Αίσχος, Αίσχος!», ενώ στη συνέχεια τραγούδησαν το «Πότε θα κάνει ξαστεριά» κι έψαλλαν τον Εθνικό Ύμνο.
Παρά την καταδίκη του, ο 67χρονος τότε Αθανασόπουλος επέστρεψε δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο. Για τον μέσο οπαδό του ΠΑΣΟΚ ήταν ένας ήρωας, που τον εκδικήθηκε η Δεξιά. Άλλωστε και ο ίδιος ο Αθανασόπουλος είχε τονίσει παλαιότερα ότι ο λόγος της παραπομπής του ήταν το μεγάλο μίσος που έτρεφε εναντίον του η Δεξιά και προσωπικά ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, επειδή ως εισαγγελικός είχε πρωταγωνιστήσει στο ξήλωμα του παρακράτους μετά τη δολοφονία Λαμπράκη.
Τον Σεπτέμβριο του 1990, αν και εξέτιε την ποινή φυλάκισής του, εξελέγη στην Κεντρική Επιτροπή του ΠΑΣΟΚ στο 2ο Συνέδριο του κινήματος. Στις εκλογές του 1993, με τις οποίες επανήλθε το ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, εξελέγη πανηγυρικά βουλευτής της Β’ Αθηνών με 116.474 σταυρούς. Στις 17 Ιανουαρίου του 1994, η Βουλή με πλειοψηφία του ΠΑΣΟΚ του απένειμε χάρη, ρίχνοντας την αυλαία στο σκάνδαλο του γιουγκοσλαβικού καλαμποκιού.
2011 – «Χωρίς ευρωομόλογα, η Ευρωζώνη θα καταρρεύσει» υποστηρίζει ο μεγαλοεπενδυτής Τζορτζ Σόρος. Οι ευρωπαϊκές χώρες που έχουν την καλύτερη “βαθμολογία” από τους οίκους αξιολόγησης θα πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή ένα σύστημα ευρωομολόγων αν δεν θέλουν να δουν την ευρωζώνη να καταρρέει, προειδοποιεί ο επενδυτής Τζορτζ Σόρος σε άρθρο του που δημοσιεύεται στο αυριανό φύλλο της γερμανικής εφημερίδας Handelsblatt.
«Η Γερμανία και οι άλλες χώρες με αξιολόγηση ΑΑΑ θα πρέπει με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να δημιουργήσουν ένα σύστημα ευρωομολόγων. Διαφορετικά, το ευρώ θα γκρεμιστεί», γράφει ο Σόρος. Υπογραμμίζει ακόμη ότι είναι απολύτως αναγκαία η ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) γιατί, αν δεν γίνει κάτι τέτοιο, «θα απειληθεί ο βαθμός ΑΑΑ της Γαλλίας».
Ο Σόρος επιρρίπτει ευθύνες στην Γερμανία για την επιδείνωση της κρίσης. «Οι γερμανικές επιφυλάξεις (για παροχή βοήθειας στις χώρες της ευρωζώνης που αντιμετώπιζαν δυσκολίες) ενίσχυσαν την ελληνική κρίση και οδήγησαν στη διάδοσή της που μεταμορφώθηκε σε υπαρξιακή κρίση για την Ευρώπη», σημειώνει στο άρθρο του. Τονίζει μάλιστα ότι μόνο η Γερμανία μπορεί να ανατρέψει την «καταστροφική ευρωπαϊκή δυναμική» που έχει δημιουργηθεί αν υποστηρίξει την έκδοση ευρωομολόγων και αποφύγει τις «ανυπολόγιστες απώλειες που θα είχε η κατάρρευση του ευρώ στο τραπεζικό σύστημα».
Γεννήσεις
1826 – Ανδρέας Αναγνωστάκης. Γεννήθηκε στα Αντικύθηρα, αλλά η οικογένειά του καταγόταν από τα Σφακιά της Κρήτης. Σπούδασε ιατρική πρώτα στην Αθήνα και κατόπιν στη Βιέννη, στο Βερολίνο και στο Παρίσι.
Εξειδικεύτηκε στον οφθαλμιατρικό τομέα με διατριβές στο Παρίσι και Λονδίνο. Εκεί επινόησε οφθαλμοσκόπιο, το οποίο ήταν και το πιο απλό και εύχρηστο της εποχής του, βελτιώνοντας σημαντικά το αρχικό οφθαλμοσκόπιο του Χέρμαν φον Χέλμχολτζ, και με αυτή την εφεύρεση, μια από τις σημαντικότερες ιατρικές εφευρέσεις της εποχής του, συντέλεσε στην διάδοση της διαγνωστικής μεθόδου.
Επέστρεψε στην Αθήνα το 1854 και διορίστηκε διευθυντής του Οφθαλμιατρείου (σε ηλικία 28 ετών) και καθηγητής της οφθαλμολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (από το 1856 ως τον θάνατό του, δηλαδή επί 41 χρόνια), όπου διετέλεσε δύο φορές (1868 και 1873) κοσμήτορας της Ιατρικής Σχολής και μία φορά πρύτανης, το 1877.
Ο Ανδρέας Αναγνωστάκης υπήρξε πρόεδρος του Α΄ και του Β΄ Πανελλήνιου Ιατρικού Συνεδρίου (1882 και 1885), διευθυντής της «Ιατρικής Εφημερίδος» και συντάκτης του περιοδικού «Ασκληπιός». Το όνομα του φέρει η εγχειρητική μέθοδος θεραπείας του εντροπίου: είναι γνωστή ως «Εγχείρηση Αναγνωστάκη».
1948 – Γιαν Πάλατς. Τσέχος φοιτητής, σύμβολο της αντίστασης κατά των σοβιετικών εισβολέων στην Τσεχοσλοβακία το 1968.
Ο Γιαν Πάλατς (Jan Palach) γεννήθηκε στις 11 Αυγούστου 1948 στο Βσέτατι και το 1966 γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο του Κάρλοβι για να σπουδάσει Φιλοσοφία. Τον Αύγουστο του 1969 βίωσε και αυτός, όπως και εκατομμύρια συμπατριώτες του, την κατάλυση της εδαφικής κυριαρχίας της χώρας του από τα τανκς του Κόκκινου Στρατού.
Η Μόσχα δεν ανεχόταν το πείραμα ανανέωσης του κομμουνισμού (σύζευξη του υπαρκτού σοσιαλισμού με τη δημοκρατία), που επιχειρούσε ο γραμματέας του κόμματος Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ. Είχαν περάσει 15 μήνες κάτω από τη σοβιετική μπότα και ο νεαρός Πάλατς σκέφτηκε μια πράξη απελπισίας για να ταρακουνήσει τις συνειδήσεις των συμπατριωτών του.
Το απόγευμα της Πέμπτης 16ης Ιανουαρίου 1969 περιλούστηκε με βενζίνη στην κεντρική πλατεία της Πράγας Βεντσεσλάς και αυτοπυρπολήθηκε, παρά τις προσπάθειες των περαστικών να τον σώσουν. Στην τσάντα του βρέθηκε ένα σημείωμα, γραμμένο σε μαθητικό τετράδιο, που έγραφε: «Επειδή οι λαοί μας βρίσκονται στα πρόθυρα της απελπισίας, αποφασίσαμε να διαμαρτυρηθούμε για να ξυπνήσουμε τη λαϊκή συνείδηση. Η ομάδα μας αποτελείται από εθελοντές, πρόθυμους να πυρποληθούν για τον κοινό σκοπό. Επειδή μου έτυχε να τραβήξω τον αριθμό 1, έγραψα εγώ την πρώτη επιστολή κι έγινα ο πρώτος ανθρώπινος δαυλός.
Απαιτούμε την κατάργηση της λογοκρισίας και την απαγόρευση της «Ζπράβι» (της εφημερίδας των σοβιετικών δυνάμεων κατοχής). Αν δεν γίνουν δεκτά τα αιτήματά μας εντός πέντε ημερών, στις 21 Ιανουαρίου 1969, κι αν ο λαός μας δεν παράσχει επαρκή υποστήριξη στα αιτήματά μας με κήρυξη γενικής απεργίας, θα ανάψει ο δεύτερος δαυλός». Υπογραφή: «Ο δαυλός Νο 1».
Οι φίλοι του, οι καθηγητές του, οι γονείς του τον περιέγραψαν ως νέο επιμελή, με αίσθηση του χιούμορ και αρκετή δόση ειρωνείας. Οι σοβιετικές αρχές και οι υποτακτικοί τους επεχείρησαν να τον παρουσιάσουν ως ψυχοπαθή και τοξικομανή. Ο Πάλατς πέθανε στις 19 Ιανουαρίου 1969 σε νοσοκομείο της Πράγας από καθολικά εγκαύματα τρίτου βαθμού.
Θάνατοι
1956 – Τζάκσον Πόλοκ. Ήταν Αμερικανός ζωγράφος και ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινήματος του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Αποτελεί έναν από τους μείζονες αλλά και δημοφιλέστερους ζωγράφους της Αμερικής.
Ο Πόλοκ γεννήθηκε στο Κόντυ του Ουαϊόμινγκ και μεγάλωσε στην Αριζόνα. Η οικογενειακή του κατάσταση κατά τα νεανικά του χρόνια περιγράφεται ως ιδιαίτερα περίπλοκη, με συχνές μετακινήσεις σε διάφορες πόλεις και πολιτείες της Αμερικής. Το 1929 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου σπούδασε ζωγραφική κοντά στον Τόμας Χαρτ Μπένσον.
Τα πρώτα έργα του Πόλοκ θεωρούνται επηρεασμένα από τους Μεξικανούς ζωγράφους Νταβίντ Αλφάρο Σικέιρος και Ντιέγο Ριβέρα, ωστόσο μετά από την πρώτη του επαφή με έργα του Πικάσο και των υπερρεαλιστών, οι πίνακες γίνονται περισσότερο συμβολικοί. Επιπλέον – πιθανά και λόγω του γεγονότος ότι έπασχε από κατάθλιψη την οποία προσπαθούσε να αντιμετωπίσει μέσω της ψυχανάλυσης – είναι επηρεασμένος από τις ψυχολογικές θεωρίες του Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ. Τα έργα του της περιόδου 1938-1944 είναι βασισμένα σε αυτές, αν και δεν τυγχάνουν θετικής κριτικής.
Το 1944 παντρεύεται την – επίσης ζωγράφο – Λη Κράσνερ και ένα χρόνο αργότερα μετακομίζουν στο Λονγκ Άιλαντ. Η Κράσνερ εργάζεται για τη συντήρησή τους, ενώ ο Πόλοκ αφοσιώνεται ολοκληρωτικά στη ζωγραφική. Την περίοδο αυτή, η οποία θεωρείται από τις δημιουργικότερες για τον Πόλοκ, επινοεί την τεχνική του dripping. Οι τεχνικές που αναπτύσσει καλούνται συχνά και με τον ευρύτερο όρο action painting. Παρά τον φαινομενικά τυχαίο χαρακτήρα που εμπεριέχεται στην τεχνική του, ο Πόλοκ επεξεργάζεται σχολαστικά τους πίνακές του, οι οποίοι αποτελούν ως επί το πλείστον αφηρημένες συνθέσεις μεγάλων διαστάσεων (murals).
Οι πρώτοι πίνακες που ακολουθούν την τεχνική του dripping εκτίθενται για πρώτη φορά το 1948, στην Betty Friedman Gallery και τυγχάνουν καθολικής καλλιτεχνικής αναγνώρισης, αλλά και μεγάλης εμπορικής επιτυχίας. Το περιοδικό Time φιλοξενεί εκτενές άρθρο για τον Πόλοκ το 1951, χαρακτηρίζοντάς τον ως τον “μεγαλύτερο εν ζωή Αμερικανό καλλιτέχνη”. Οι πίνακες του Πόλοκ μετά το 1951 διαφοροποιούνται και χαρακτηρίζονται από περισσότερο σκοτεινά χρώματα.
Η καλλιτεχνική πορεία του Τζάκσον Πόλοκ διακόπηκε απότομα, καθώς σκοτώθηκε το 1956 σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα και ενώ, σύμφωνα με πολλές ενδείξεις, οδηγούσε μεθυσμένος.
2004 – Βάσω Μανωλίδου. Γεννήθηκε στις 21 Αυγούστου 1910 στην οδό Μνησικλέους, στην καρδιά της Πλάκας. Η οικογένειά της ήταν από τις πιο αξιοσέβαστες της εποχής: ο πατέρας της, Παναγιώτης Μανωλίδης, καταγόταν από τον Βελβεντό και ήταν εμπορικός αντιπρόσωπος ξένων οίκων, ενώ η μητέρα της προερχόταν από την Κρήτη και είχε αποφοιτήσει από το Αρσάκειο. Η Βάσω μεγάλωσε μαζί με τα τρία αδέλφια της και την ξαδέρφη της Μαίρη Αρβανιτάκη, με την οποία έπαιζαν συχνά θεατρικά στην ταράτσα του σπιτιού τους.
Η εκπαίδευσή της έγινε στη Σχολή Χιλ και, χάρη στην αγάπη του πατέρα της για το θέατρο και την όπερα, αλλά και στην αναγνώριση του ταλέντου της στην υποκριτική, έγινε δεκτή μόλις στα 15 της χρόνια στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Εκεί διακρίθηκε, δίνοντας εξετάσεις με ποιήματα και κλασικά έργα και αποφοίτησε με άριστα, κερδίζοντας τις προβλέψεις για μια λαμπρή καριέρα.
Η πρώτη της εμφάνιση στο Εθνικό ήταν το 1932 με τον ρόλο της Ανθούλας στη «Βαβυλωνία», ενώ γρήγορα ξεχώρισε σε ρόλους όπως η Οφηλία στον «Άμλετ» δίπλα στον Αλέξη Μινωτή και η Κορντέλια στον «Βασιλιά Ληρ» του Σαίξπηρ. Το 1943 αποχώρησε από το Εθνικό και ίδρυσε δικό της θίασο, συνεχίζοντας μια επιτυχημένη πορεία σε θέατρα και περιοδείες.
Το 1955 επέστρεψε στο Εθνικό όπου παρέμεινε μέχρι το 1980, ερμηνεύοντας σπουδαίους ρόλους όπως αυτόν της Μαρίας Στιούαρτ και της Αμάντα στον «Γυάλινο Κόσμο». Το τέλος της καριέρας της σφραγίστηκε το 1980 με την ερμηνεία της Ουίννυ στις «Ευτυχισμένες μέρες» του Μπέκετ, μια παράσταση που την τοποθέτησε δίπλα στα κορυφαία ονόματα του παγκόσμιου θεάτρου.
Τον Αύγουστο του 1995 τιμήθηκε με το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ήταν σύζυγος του θεατρικού επιχειρηματία Θεόδωρου Κρίτα και μητέρα μιας κόρης. Πέθανε στο Παλαιό Φάληρο, σε ηλικία 94 ετών, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στο ελληνικό θέατρο.
————————————————————————
Πηγές: sansimera.gr, el.wikipedia
