...
Aγρινιώτικο καλαντάρι
13 Δεκεμβρίου
1907: Μαυσωλείο εις τον εθνομάρτυρα Παναγιώτου
13 Δεκεμβρίου 1907
Ο ηρωισμός του Νίκου Παναγιώτου, που απαγχονίστηκε στην Ξάνθη, στις 3 Δεκεμβρίου 1907, μετά τη συμπλοκή του αντάρτικου σώματος, στο οποίο συμμετείχε, με στρατιωτικό οθωμανικό διωκτικό απόσπασμα, άνθρωπος απλός, χωρίς καμία μόρφωση, απόγονος σουλιώτικης οικογένειας, συγκλόνισε βαθιά το Αγρίνιο. Η πράξη του προκάλεσε γενική έκπληξη και συγκίνηση, με τους συμπολίτες του να παραμένουν ακόμη σε κατάσταση έντονης συναισθηματικής φόρτισης και ενθουσιασμού για τα πατριωτικά αισθήματα που εκδηλώθηκαν με τόσο ηρωικό τρόπο από τον νέο αυτόν άνθρωπο.
Η απήχηση της θυσίας του δεν περιορίστηκε στα όρια της πόλης. Αγρινιώτες που διαμένουν εκτός Αγρινίου, συγκινημένοι από το γεγονός, απηύθυναν τηλεγραφική πρόταση προς τους συμπολίτες τους να εξαγοραστεί ο φτωχικός οικίσκος του εθνομάρτυρα Παναγιώτου μαζί με τον γύρω χώρο και να μετατραπεί σε μαυσωλείο. Σε περίοπτη θέση προτείνεται να ανεγερθεί μεγαλοπρεπής αναθηματική στήλη, η οποία θα υπενθυμίζει καθημερινά στους κατοίκους της πόλης –και ιδιαίτερα στη σφριγηλή νεολαία– την αυτοθυσία του νέου αυτού ανθρώπου για την πατρίδα, παραδειγματίζοντάς τους να μιμηθούν τη στάση του προς δόξα της χώρας, που θεωρείται υπεράνω κάθε άλλης αξίας.
Η ιδέα αυτή, βαθιά εμποτισμένη με πατριωτική έμπνευση, διατυπώθηκε από τον εγκατεστημένο στο Αίγιο εξέχοντα Αγρινιώτη συμπολίτη μας Επαμεινώνδα Γαλ. Μεγαπάνο, γόνο επιφανούς οικογένειας του Αγρινίου και διευθυντή του υποκαταστήματος της Εθνικής Τράπεζας στο Αίγιο. Ο ίδιος δήλωσε τηλεγραφικώς ότι καταθέτει ως πρώτη εισφορά για την υλοποίηση του σκοπού αυτού το ποσό των 300 δραχμών.
Η πρόταση έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους κατοίκους του Αγρινίου και εκφράζεται η αισιοδοξία ότι μέσα σε λίγες ημέρες θα συγκεντρωθεί το αναγκαίο χρηματικό ποσό για την πραγματοποίηση αυτής της υψηλής και συμβολικής πρωτοβουλίας, που αποτυπώνει –όπως τονίζεται– το μεγαλείο της Ελληνικής Πατρίδας. (ΣΚΡΙΠ, φύλ. 16/12/1907 Σελ. 6)
————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες
Φωτογραφία: Το σπίτι του Παναγιώτου Κουμπούρα στο Αγρίνιο
Έρευνα – Κείμενα: Λ. Τηλιγάδας
——————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
