...
| Δήμος Ιερής Πόλης Μεσολογγίου |
Δύο αιώνες μετά,
η Έξοδος του Μεσολογγίου
| Η Απόφαση της Εξόδου αποτελεί, ίσως, τη σημαντικότερη διατύπωση
της εθνικής και πολιτικής ιστορικής αυτοσυνειδησίας του Ελληνισμού,
το κορυφαίο γραπτό μνημείο του Αγώνα υπέρ Πίστεως και Πατρίδος ||
Η Έξοδος αποφασίστηκε στο συμβούλιο της 8ης Απριλίου του 1826, ημέρα Πέμπτη προ της Κυριακής των Βαΐων. Την ίδια εκείνη ημερομηνία, την 8η Απριλίου του 1798, κατά ευλογημένη σύμπτωση, είχε γεννηθεί ο άνθρωπος που ύμνησε τους Ελεύθερους Πολιορκημένους και απαθανάτισε την ιερή μνήμη τους στους αιώνες, ο Διονύσιος Σολωμός. Στο συμβούλιο αυτό, η εκκλησιαστική, στρατιωτική και πολιτική ηγεσία της πολιορκημένης πόλης, εκφράζοντας την ολότητα των Ελεύθερων Πολιορκημένων και αφού συνειδητοποίησε πως ήταν πλέον ανθρωπίνως αδύνατον να συνεχιστεί ο αγώνας για την υπεράσπισή της, αποφάσισε ομόφωνα η πόλη να μην παραδοθεί αλλά να συνεχίσει να μάχεται, με έναν τρόπο όμως εντελώς άγνωστο ως τότε και ολωσδιόλου απρόβλεπτο. Αποφάσισε την Έξοδο.
Η Απόφαση της Εξόδου αποτελεί, ίσως, τη σημαντικότερη διατύπωση της εθνικής και πολιτικής ιστορικής αυτοσυνειδησίας του Ελληνισμού, το κορυφαίο γραπτό μνημείο του Αγώνα υπέρ Πίστεως και Πατρίδος. Έκτοτε, έχει καταστεί πανανθρώπινη διακήρυξη αγωνιστικότητας, ηρωισμού, θυσιαστικού πνεύματος και ελευθεροφροσύνης, αιώνιο και πανανθρώπινο κληροδότημα των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
Η Απόφαση της Εξόδου
Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος
Βλέποντες τον εαυτόν μας, το στράτευμα και τους πολίτας εν γένει μικρούς και μεγάλους παρ΄ ελπίδαν υστερημένους από όλα τα κατεπείγοντα αναγκαία της ζωής πρό 40 ημέρας και ότι εκπληρώσαμεν τά χρέη μας ως πιστοί στρατιώται της πατρίδος εις την στενήν πολιορκίαν ταύτην και ότι, εάν μίαν ημέρανυπομείνωμενπερισσότερον, θέλομεν αποθάνει όρθιοι εις τούς δρόμους όλοι. Θεωρούντες εκ του άλλου ότι μας εξέλιπεν κάθε ελπίς βοηθείας καί προμηθείας, τόσον από την θάλασσαν καθώς και από την ξηράν ώστε να δυνηθώμεν να βαστάξωμεν, ενώ ευρισκόμεθα νικηταί του εχθρού, αποφασίσαμεν ομοφώνως: Η έξοδός μας να γίνη βράδυ εις τας δύο ώρας της νυκτός 10 Απριλίου, ημέρα Σάββατον καί ξημερώνοντας των Βαΐων , κατά το εξής σχέδιον, ή έλθη ή δεν έλθη βοήθεια:
- Α΄. – Όλοι οι Οπλαρχηγοί οι από την Δάμπιαν του Στορνάρη έως εις την Δάμπιαν του Μακρή, με τους υπό την οδηγίαν των, μία κολώνα, νά ριχθούν εις την δάμπιαν του εχθρού εις την ακρογιαλιάν, εις το δεξιόν. Η σημαία του στρατηγού Νότη Βότζιαρη θέλει μείνει ανοικτή, ως οδηγός του σώματος τούτου. Ο Στρατηγός Μακρής να την συνοδεύσημέ ειδήμονες, όπου γνωρίζουν τον τόπον.
- Β΄. – Όλοι οι Οπλαρχηγοί οι από την Δάμπιαν του Στρατηγού Μακρή έως εις την Μαρμαρούνμέ τούς υπό τήνοδηγίαν των, μια κολώνα όλοι, να ριχθούν εις τον προμαχώνα αριστερά κατά των εχθρών. Ο Στρατηγός Μακρής, με την σημαίαν του ανοικτήν, θέλει είναι ο οδηγός του σώματος τούτου, αριστερά.
- Γ΄. – Διά να μη μπερδευθή το Στράτευμα με ταις φαμελλιαίς, δίδεται το γεφύρι της Δάμπιας του Στορνάρη, και όλοι οι φαμελλίται, εντόπιοι και ξένοι, να ταις συνοδεύσουν και να διαβούν απ’ εκεί. Τα δύο γεφύρια είναι το μεν δια την δεξιάνκολώναν και το της Λουνέττας δια την αριστεράν.
- Δ΄. – Κάθε οπλαρχηγός νά σηκώνη τούς στρατιώτας του ανά έναν από τον προμαχώνα του, ώστε ο τόπος να μείνη εύκαιρος έως εις την ύστερηνώραν.
- Ε΄. – Οι από την Μαρμαρούν, άμα σκοτειδιάση, να τραβηχθούν από ένας-ένας και να σταθούν εις την Δάμπιαν του Χορμόβα.
- ΣΤ΄. – Ο Τζιαβέλας, με όλον το Βοηθητικόν σώμα, να μείνη οπισθοφυλακή∙ αυτός μέ όλους θέλει περιέλθει όλον τον γύρον του Φρουρίου να δώση την είδησιν εις όλους και να τους πάρη μαζί του.
- Ζ΄. –To σώμα της Κλείσοβας, οδηγούμενον από τους Οπλαρχηγούς του, να εξέλθη με τα πλοιάρια εις την μίαν της νυκτός, σιγανά, και άμα φθάση εις την ξηράν να σταθή έως εις τας δύο ώρας, όπου θα γίνη το κίνημα απ’ εδώ, να κινηθήκαί αυτό.
- Η΄. –Ο τόπος, το σημείον της διευθύνσεώς μας, θέλει είναι ο Αγιος Σιμεός. Οι οδηγοί θέλουν προσέχει να συγκεντρωθούμεν εκεί όλοι.
- Θ΄. – Οι λαγουμτζήδες να βάλουν εις τα φυτίλια φωτιά, λογαριάζοντες να βαστάξουν μετά την έξοδόν μας μία ώρα επέκεινα. Το ίδιον να οδηγηθούν και οι εις τας πυριτοθήκας ευρισκόμενοι ασθενείς και χωλοί. Ηξεύρομεν όλοι τον Καψάλην.
- Ι΄. –Επειδή θα πληγωθούν και πολλοί εξ ημών εις τον δρόμον, κάθε σύνδροφοςχρεωστεί να τον βοηθη και να παίρνη και τ΄ άρματά του, και εάν δεν είναι εκ του ιδίου σώματος.
- ΙΑ΄. – Απαγορεύεται αυστηρώς κανένας να μη αρπάξη άρμα συνδρόφου του εις τον δρόμον, πληγωμένου ή αδυνάτου, αργυρούν ή σιδηρούν καίφύγη. Όπου φανή τοιούτος, μετά την σωτηρίαν μας θέλει δίδει το πράγμα οπίσω και θέλει θεωρείσθαι ως προδότης.
- ΙΒ΄. – Οι φαμελλίται όλοι, άμα προκαταλάβουν τούς δύο προμαχώνας αι άλλαι δύο κολώναις, θέλουν κινηθή αμέσως, ώστε να περιστοιχισθούν από την οπισθοφυλακήν.
- ΙΓ΄. – Κανένας να μη ομιλήση ή φωνάξη την ώραν της εξόδου μας, έως ότου να πέση το δουφέκι εις το ορδί του Κιουταχή από την βοήθειαν όπου περιμένομεν και εάν, κατά δυστυχίαν, δεν έλθουν βοήθειαν οι όπισθεν, πάλιν θέλουν κινηθή αμέσως, όταν κινηθούν αι σημαίαι.
- ΙΔ΄. –Όσοι των αδυνάτων και πληγωμένων επιθυμούν να εξέλθουν και δύνανται, να ειδοποιηθούν από τα σώματά των τούτο.
- ΙΕ΄. –Τα μικρά παιδιά όλα να τα ποτίσουν αφιόνι οι γονείς, άμα σκοτειδιάση.
- ΙΣΤ΄. –Το μυστικόν θέλει το έχομεν: «Καστρινοί και Λογγίσιοι».
- ΙΖ΄. –Δια να ειδοποιηθούν όλοι οι Αξιωματικοί το σχέδιον, επιφορτίζεται ο Νικόλας Κασομούλης, γραμματεύς του Στορνάρη,να περιέλθη από τώρα να τους το διαβάση, ιδιαιτέρως εις τον καθέναν. Εάν δε, εις αυτό το διάστημα, έξαφνα φανή ο στόλος μας, πολεμώνκαί νικών νάμείνωμεν έως ότου ανταποκριθούμεν.
Εν Μισολογγίω 10 Απριλίου 1826
Το πρόγραμμα της ημέρας
Κυριακή των Βαΐων, 5 Απριλίου 2026
- 6:30 π.μ. Εωθινό, κανονιοβολισμοί και κωδωνοκρουσίες των εκκλησιών της Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου.
- 7:00 π.μ. Πανηγυρική Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του ΣεβασμιωτάτουΜητροπολίτουΧαλκίδος κ. Χρυσοστόμου, Αντιπροέδρου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και Εκπροσώπου της ΙεράςΣυνόδου και του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β’ καισυλλειτουργούντων των Σεβασμιωτάτων Συνοδικών Μητροπολιτών Πατρών κ. Χρυσοστόμου,Πολυανής και Κιλκισίου κ. Βαρθολομαίου και των Σεβασμιωτάτων ΜητροπολιτώνΝαυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέου και Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού.
- 10:15 π.μ. Άφιξη της Αυτού Εξοχότητας Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος.
- 10:20 π.μ. Δοξολογία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου, Αντιπροέδρου της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και Εκπροσώπου της Ιεράς Συνόδου και του ΜακαριωτάτουΑρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου Β’ και συγχοροστατούντωντων Σεβασμιωτάτων Συνοδικών Μητροπολιτών Πατρών κ. Χρυσοστόμου, Πολυανής και Κιλκισίουκ. Βαρθολομαίου και των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου κ. Ιεροθέουκαι Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού.
- 11:00 π.μ. Εκκίνηση Πομπής από τον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος και μετάβαση στον Κήπο των Ηρώων.
Τρισάγιο στους Αθάνατους Νεκρούς.
Κατάθεση στεφάνου στον Τύμβο των Ηρώων από τον Εξοχότατο Πρόεδρο της Δημοκρατίας
Κωνσταντίνο Τασούλα.
Πανηγυρικός από τον Εκπρόσωπο της Ελληνικής Κυβέρνησης.
Βράβευση νικητών–τριών του 78ου Δρόμου Θυσίας.
Το Μοιρολόι «Να ζει το Μεσολόγγι» από την VivianDouglas, υψίφωνο.
Συμμετέχει τμήμα της Χορωδίας του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου,υπό τη Διεύθυνση του Καλλιτεχνικού της Διευθυντή Σπύρου Χολέβα. - 2:00 μ.μ. Μεταφορά των Ιερών κειμηλίων από τον Κήπο των Ηρώων στο Μουσείο Ιστορίας & Τέχνης –Πινακοθήκη με τη συμμετοχή της μπάντας του Μουσικού Ομίλου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου «Ιωσήφ Ρωγών».
- 2:30 μ.μ. Επίσημο γεύμα από τον Δήμαρχο Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου.
- 6:00 μ.μ. Επιστροφή της Εικόνας της Εξόδου με Πομπή από τον Κήπο των Ηρώων στην αίθουσα τελετών του Μουσείου Ιστορίας & Τέχνης – Πινακοθήκη, Πλατεία Μπότσαρη συνοδεία της Φιλαρμονικής του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου «Χρήστος Καψάλης», μαθητών και του Συλλόγου Πανηγυριστών «Ο Αη–Συμιός».
Υποστολή της Σημαίας στην Πλατεία Μπότσαρη.
