… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η Αμφιλοχία των εμπόρων το 1911 | Ζωηρό εμπόριο, πυκνή συγκοινωνία, ανύπαρκτη κρατική στήριξη και μια χρόνια δίψα που μόλις τότε έμπαινε σε τροχιά λύσης | Τον Δεκέμβριο του 1911 η Αμφιλοχία έδινε την εικόνα μιας μικρής αλλά ανήσυχης επαρχιακής πόλης, που βρισκόταν σε συνεχή κίνηση. Το λιμάνι της έσφυζε από δραστηριότητα, καθώς το εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο εξελισσόταν σε βασικό μοχλό της τοπικής οικονομίας. Η […]
Κατηγορία: Μαρτυρίες
Νοσοκομείο Αγρινίου | Το νοσοκομείο της φιλανθρωπίας
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Το νοσοκομείο της φιλανθρωπίας | Πώς η «Ελληνική Πολεμική Περίθαλψις» και η τροποποίηση μιας διαθήκης ανέδειξαν τη γύμνια του κράτους και την προπαγάνδα των «νικητών» του Εμφυλίου | Καθοριστικό ρόλο στην υπόθεση της ανέγερσης νοσοκομείου στο Αγρίνιο έπαιξε η εμπλοκή της «Ελληνικής Πολεμικής Περιθάλψεως», της οργάνωσης που είχε ήδη γίνει υποκατάστατο κράτους σε μια Ελλάδα καθημαγμένη. Γεννημένη στην ομογένεια της Αμερικής και του Καναδά, η «Greek […]
Αγρίνιο 1959 | Ο γάμος ως αθώωση… βιασμού
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Ο γάμος ως αθώωση… βιασμού | Μια ιστορία που αποκαλύπτει τον θεσμικό σεξισμό και τις κοινωνικές πιέσεις της μετεμφυλιακής Ελλάδας | Ήταν κάποτε —και όχι τόσο παλιά όσο θα θέλαμε να πιστεύουμε— που η δικαιοσύνη στην Ελλάδα λειτουργούσε σαν ένας περίτεχνος μηχανισμός αναπαλαίωσης των ηθών, όχι για να προστατεύει τα θύματα, αλλά για να τακτοποιεί τις «αταξίες», έτσι ώστε η κοινωνική πρόσοψη να μένει ανέπαφη. Η […]
Αναγκαστικός Νόμος 509/1947 | Το καθεστώς του εμφυλίου
. Λευτέρη Τηλιγάδα Αναγκαστικός Νόμος 509/1947 Η δαμόκλειος σπάθη του ελληνικού κράτους κατά του κομμουνισμού για σχεδόν 30 ολόκληρα χρόνια Όπως γράφουμε στο σημερινό καλαντάρι του Αγρινίου στις 18 Ιανουαρίου 1948 συνελήφθησαν στο Αγρίνιο οι: Ηλίας Λαϊνάς, Αθανάσιος Χιτόπουλος, Ιωάννης Λιάσος, Σταύρος Τσιγκούνας και Σπύρος Μάρκου, για παράβαση του Αναγκαστικού Νόμου 509/1947. Παίρνοντας αφορμή απ’ αυτές τις συλλήψεις, ας δούμε μερικά γεγονότα που σημάδεψαν ανεξίτηλα, εκείνες τις μέρες, τη σύγχρονη […]
Καπετάν Κίτσος Κορόζης: ο ατίθασος της Αντίστασης
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Καπετάν Κίτσος Κορόζης: ο ατίθασος της Αντίστασης | Από τις φυλακές της Κατοχής στα βουνά της Δυτικής Στερεάς Η διαδρομή και ο ηρωικός θάνατος του Χρήστου Κορόζη | Ήταν από εκείνες τις μορφές που ο χρόνος δεν κατάφερε να ξεθωριάσει. Ο Χρήστος Κορόζης –ή καπετάν Κίτσος για όσους τον γνώρισαν στα δύσκολα χρόνια– γεννήθηκε στο ορεινό Τροβάτο Αγράφων, αλλά μεγάλωσε στη Μαχαλά Ξηρομέρου, στις σημερινές Φυτείες. […]
Ο Απαγχονισμός του Νικολάου Κουμπούρα
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Ο Απαγχονισμός του Νικολάου Κουμπούρα | Η σύντομη πορεία και το τραγικό τέλος του «Κουμπούρα», που έφτασε από το Αγρίνιο για να πολεμήσει στη Μακεδονία | Δεκέμβριος 1907. Η Μακεδονία βράζει από υπόγειες συγκρούσεις, το οθωμανικό κράτος έχει σκληρύνει όσο ποτέ τη στάση του, και η πόλη των Σερρών ζει με την αγωνία των συλλήψεων, των εφόδων, των εκτελέσεων. Σ’ αυτό το σκηνικό, η μορφή ενός […]
Η Εξέγερση των Ναυπακτίων
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η Εξέγερση των Ναυπακτίων και τα (μη) προτεινόμενα μέσα | Στις αρχές του 20ού αιώνα ένα άρθρο του Α. Ν. Σακελλαρίου με τίτλο «Η Εξέγερσις των Ναυπακτίων» χρησιμοποιεί τις τοπικές διεκδικήσεις για δρόμους ως παράδειγμα της παλιάς, πελατειακής λογικής | Στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν η ελληνική πολιτική σκηνή πάλευε ακόμη με τις συνέπειες της ήττας του 1897 και η οικονομία βρισκόταν υπό τη […]
Η Διακήρυξις της 30ης Νοεμβρίου 1974
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η Διακήρυξις της 30ης Νοεμβρίου 1974 | Λίγες μέρες πριν το δημοψήφισμα, η επαρχία παίρνει θέση στην Ιστορία, όχι ως ουρά των εξελίξεων, αλλά ως δύναμη που απαιτεί και επιβάλλει το τέλος της βασιλικής κηδεμονίας. | Στις 30 Νοεμβρίου 1974, στην καρδιά της Αιτωλοακαρνανίας, πάνω από εκατό επαγγελματίες και επιστήμονες κάνουν το αδιανόητο για τα μέτρα της εποχής: υπογράφουν μια διακήρυξη που όχι μόνο στηρίζει την […]
Διακήρυξις της 27ης Νοεμβρίου 1974
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Διακήρυξις της 27ης Νοεμβρίου 1974 | Μια ομάδα προοδευτικών νομικών της πόλης του Αγρινίου παρεμβαίνει δημόσια, λίγες ημέρες πριν το δημοψήφισμα του Πολιτειακού, καλώντας τον λαό να υπερασπιστεί τη Δημοκρατία | Στις 27 Δεκεμβρίου του 1974 μία ομάδα προοδευτικών δικηγόρων της πόλης του Αγρινίου διακήρυξαν δημόσια, «τη σταθερή πίστη τους στο πολίτευμα της αβασίλευτης Δημοκρατίας» με ένα κείμενο που συνυπέγραψαν και διέδωσαν μέσω του τύπου […]
Βραχώρι | Τα χρόνια της ληστείας
. Ελένης Γιαννακοπούλου – Τριανταφυλλίδη Βραχώρι | Ληστεία – «γαλόνι και σπαθί»* Υπήρχαν πολλοί παραγκωνισμένοι αγωνιστές και κλέφτες που έμειναν στο περιθώριο και μαζί με άλλα αναρχικά στοιχεία «βγήκαν στο κλαρί» κατά της εξουσίας Η ληστεία, ενδημικά φαινόμενο στην Αιτωλοακαρνανία για εκατό και πλέον χρόνια μετά την Επανάσταση20, λυμαινόταν και την περιοχή του Αγρινίου. Η στενωπός της Κλεισούρας, μέσω της οποίας ελέγχεται η διέλευση ανθρώπων και εμπορευμάτων, ληστοκρατείται από πολλές […]
Βραχώρι | Οι Σουλιώτες
. Ελένη Γιαννακοπούλου – Τριανταφυλλίδη Το πρόβλημα των ετεροχθόνων Οι Σουλιώτες μαζί με Καλαρρυτηνούς και Κομποτιάτες δημιούργησαν το σουλιώτικο μαχαλά που εκτεινόταν από την περιοχή Βόρεια του πάρκου ως τον Άγιο Δημήτριο Στα 1822 που επανέρχονται οι Σουλιώτες από τα Επτάνησα γίνεται πρόταση από το εκτελεστικό να εγκατασταθούν στο Ζαπάντι. Οι ντόπιοι ενταντιώθηκαν υποκινούμενοι και από τους οπλαρχηγούς γαιοκτήμονες, αρχικά τον Γ. Ράγκο και αργότερα τον Γιαννάκη Στάικο. Υποδαυλίζοντας φατριασμούς […]
Θεόκλητος (Αβραντίνης) | Ένας «εκκλησιαστικός αντάρτης»
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Θεόκλητος (Αβραντίνης) | Ένας «εκκλησιαστικός αντάρτης» στη Μητρόπολη της Αιτωλίας και Ακαρνανίας | Η κρίση του Νοεμβρίου 1965 στην Εκκλησία της Ελλάδος υπήρξε ένα από τα πιο δραματικά επεισόδια της μεταπολεμικής εκκλησιαστικής ιστορίας — μια σύγκρουση όπου δύο εξουσίες, η εκκλησιαστική και η κρατική, διεκδίκησαν μετωπικά το προνόμιο της νομιμοποίησης. Σ’ εκείνον τον ταραγμένο μήνα, η κυβέρνηση Στεφανόπουλου επιχείρησε να διακόψει τις εργασίες της Συνόδου και […]
Χρήστος Καπράλος | Σκαλίζοντας στην ύλη τον κόπο της μνήμης και της ιστορίας
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Χρήστος Καπράλος | Σκαλίζοντας στην ύλη τον κόπο της μνήμης και της ιστορίας | Η παιδική ηλικία του Χρήστου Καπράλου κύλησε μέσα σε ένα περιβάλλον απώλειας, αφού η οικογένειά του βρέθηκε χωρίς πατέρα σε μια περίοδο που η επιβίωση απαιτούσε καθημερινό αγώνα. Το γεγονός αυτό οδήγησε τη μητέρα να επωμιστεί την ευθύνη τεσσάρων παιδιών με μια σπάνια δύναμη και μια αφοσίωση που διαμόρφωσε καταλυτικά την ψυχοσύνθεση […]
Εισαγωγή στην Αναφορά του Τολιόπουλου
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Εισαγωγή στην Αναφορά του Τολιόπουλου Η λήθη δεν μπορεί να είναι ποτέ ουδέτερη Είναι πάντα πολιτική πράξη, όπως ακριβώς και η μνήμη Κρίνεται πλέον απαραίτητο να πάψει η ιστορία του ένοπλου δωσιλογισμού να αποτελεί ταμπού για την τοπική κοινωνία. Για δεκαετίες, οι μηχανισμοί της εξουσίας, οι επιζώντες πρωταγωνιστές και το μετεμφυλιακό κράτος φρόντισαν ώστε αυτή η μνήμη να θαμπώσει, να ξαναγραφτεί, να διαστραφεί. Ωστόσο, μόνο […]
Η απόφαση της δίκης των καπνοπαραγωγών το 1962
… | Λευτέρης Τηλιγάδας | Η απόφαση της δίκης των καπνοπαραγωγών του Ξηρομέρου και του Βάλτου το 1962 | Η Δικαιοσύνη προσπάθησε να ισορροπήσει ανάμεσα στην «ευταξία» της εθνικής οδού και την κοινωνική αναταραχή της υπαίθρου | Πέντε μέρες κράτησε η δίκη των 18 καπνοπαργωγών του Ξηρομέρου και του Βάλτου στο Πρωτοδικείο του Αγρινίου, οι οποίοι κατηγορούνταν για τα αδικήματα της στάσης, της παρακώλυσης των συγκοινωνιών και των απλών σωματικών κακώσεων. […]
Βραχώρι | Τα καπετανάτα
. Ελένη Γιαννακοπούλου – Τριανταφυλλίδη Οι αρματολοί* Τα τζάκια και τα καπετανάτα είναι οι δύο βασικοί πόλοι στον διαπλεκόμενο κοινωνικό ιστό του Βραχωριού Στη Δυτική Ελλάδα, κοιτίδα του κλεφταρματολισμού, διαμορφώνεται μια στρατοκρατική κοινωνία με δρώντα πρόσωπα τους κλεφταρματολούς που εναλλάσσονται στους ρόλους κλέφτης-αρματολός, αρματολός-κλέφτης, περνώντας από την παρανομία στη νομιμότητα και το αντίθετο. Ο καπετάνιος με τους λουφέδες των Οθωμανών -ως κάτοχος σεβαστών χρηματικών ποσών παρείχε δάνεια-, τα κοπάδια αιγοπροβάτων […]