...
| Λευτέρης Τηλιγάδας |
«Ξύλο μετά μουσικής»
και συλλήψεις στο Αγρίνιο
| Υπό τους ήχους του Εθνικού Ύμνου, χωροφύλακες,
άνδρες της Ασφάλειας Αγρινίου και τραμπούκοι
ξυλοκόπησαν πολίτες και συνέλαβαν πέντε δημότες του Αγρινίου |
Προπηλακισμοί, επεισόδια και συλλήψεις, καθώς και τρομοκρατικές ενέργειες, βεβήλωσαν την 157η επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821 σε τρεις δήμους της χώρας (Αθήνα, Αγρίνιο, Πάτρα), ενώ σε ορισμένες άλλες οι γιορταστικές εκδηλώσεις που είχαν προγραμματιστεί ματαιώθηκαν. Βασική αιτία γι’ αυτό υπήρξε η προσπάθεια της κυβέρνησης να καταλύσει την αυτοτέλεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και να εμποδίσει τη συμμετοχή στον γιορτασμό των Αντιστασιακών Οργανώσεων. Ας σημειωθεί ότι σε όλη την επιχείρηση πήραν μέρος με τη δυναμική παρουσία τους –και τις επιθέσεις τους– μεγάλες δυνάμεις της Αστυνομίας και της Χωροφυλακής.
Αγρίνιο: Ξύλο μετά μουσικής
Στον κήπο του Ηρώου του Αγρινίου το πρωί της 25ης Μαρτίου του 1978 (ήταν στη θέση που βρίσκονται σήμερα τα κτίρια της Δημοτικής Βιβλιοθήκης και του Μουσείου Καπράλου), την ώρα της κατάθεσης των στεφάνων από τους «επισήμους» της πόλης του Αγρινίου… «έπεσε ξύλο μετά μουσικής». Σε συμπλοκή μεταξύ των μελών του σωματείου των Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και δημοτών της πόλης του Αγρινίου από τη μια, της Αστυνομίας και μιας ομάδας «τραμπούκων» από την άλλη, οδηγήθηκε η τελετή της κατάθεσης των στεφάνων στο Ηρώο της πόλης του Αγρινίου ανήμερα της επετείου της έναρξης της επανάστασης του 1821.
Την ώρα που οι εκπρόσωποι της παραπάνω Ένωσης ξεκίνησαν να καταθέσουν το στεφάνι εκ μέρους των μελών της, ομάδα «τραμπούκων», όπως αναφέρει ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ[2], καθώς και το σύνολο της αστυνομικής δύναμης Ακαρνανίας που βρισκόταν στην τελετή, επιχείρησαν να τους εμποδίσουν και να τους συλλάβουν. Το γεγονός αυτό «άναψε τα αίματα» και ο χώρος του Ηρώου μετατράπηκε σε αρένα. Τότε ο Δήμαρχος έδωσε εντολή στην μπάντα του μουσικού συλλόγου του «Ορφέα» να ανακρούσει τον εθνικό ύμνο, για να αναγκαστούν οι ένστολοι αστυφύλακες να σταθούν προσοχή, πήρε το στεφάνι με σκοπό να το καταθέσει ο ίδιος, αλλά απωθήθηκε βίαια από χωροφύλακες. Αγνοώντας το γεγονός της ανάκρουσης του εθνικού ύμνου, κανείς κανείς από τους ένστολους δεν στάθηκε σε θέση προσοχής και «άνευ προσοχής» συνέλαβαν πέντε.
Αυτοί ήταν οι: Θανάσης Αλεξάκης (ετών 38, υδραυλικός), Κώστας Μπούρος, (ετών 34, μηχανολόγος), Σωτήρης Τσούκας, (ετών 45, καπνεργάτης και Πρόεδρος του σωματείου καπνεργατών Αγρινίου), Γιάννης Καρίτσας (ετών 18, μαθητής) και Νίκος Μουτάφης, (ετών 27, γεωργός). Από αυτούς, ο Θανάσης Αλεξάκης και ο Νίκος Μουτάφης οδηγήθηκαν στο κρατητήριο τραυματισμένοι.
Φωτογραφία: Θανάσης Αλεξάκης (© Νικολέτα Γερολιμίνη). Ένθετη φωτογραφία του ιδίου
σε νεότερη ηλικία από κατάθεση στις 25 Μαρτίου 1965 στον ίδιο χώρο
Ο Δήμαρχος Αγρινίου και η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου, ζήτησαν να αφεθούν αμέσως ελεύθεροι οι συλληφθέντες, αλλά ο διευθυντής της Ασφάλειας Αγρινίου το αρνήθηκε. Η άρνηση αυτή οδήγησε το Δήμαρχο και τους δημοτικούς συμβούλους στην απόφαση να καταγγείλουν το γεγονός, να αποχωρήσουν από το Ηρώο και να μην προσέλθουν στην παρέλαση.
Στο τέλος της παρέλασης διαβάστηκε μία ανακοίνωση της Δημοτικής Αρχής, στην οποία, μεταξύ άλλων, καταγγέλλονταν τα γεγονότα του Ηρώου και επισημαινόταν ότι «με ξυλοδαρμούς και συλλήψεις δεν μπορεί να τιμηθεί η εθνική επέτειος».
Αργότερα το μεσημέρι της ίδιας μέρας αντιπροσωπεία της Ν.Ε. του Κ.Κ.Ε. και του ΠΑ.ΣΟ.Κ., με επικεφαλής το Φ. Κατσίκα και το Χρ. Ροκόφυλλο, αντίστοιχα, κατέθεσαν διάβημα στη διοίκηση της Ασφάλειας Ακαρνανίας, ζητώντας την άμεση απελευθέρωση και των πέντε (5) συλληφθέντων.
Το απόγευμα συνεδρίασε έκτακτα το Δημοτικό Συμβούλιο Αγρινίου (με την απουσία των Δημοτικών Συμβούλων της μειοψηφίας) και αφού ο Δήμαρχος παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο η Δημοτική Αρχή σχεδίασε και προγραμμάτισε τις εκδηλώσεις του εορτασμού, αναφέρθηκε στην αυθαίρετη και καταχρηστική απόφαση του Νομάρχη Αιτωλοακαρνανίας να απαγορεύσει σε ένα αναγνωρισμένο από την πολιτεία σωματείο να συμμετάσχει στον εορτασμό της επετείου. Είπε μεταξύ άλλων, ότι το Δημοτικό Συμβούλιο είχε αποφασίσει ομόφωνα να εξουσιοδοτήσει το Δήμαρχο και τη Δημοτική Αρχή να συντάξουν το πρόγραμμα του εορτασμού, σύμφωνα με τα καθιερωμένα. «Όπως είναι γνωστό, στο Αγρίνιο το σωματείο της Εθνικής Αντίστασης» υπογράμμισε, «καταθέτει επίσημα στεφάνι από το 1975. Μόνο πέρσι με παρέμβαση της Αστυνομίας δημιουργήθηκαν επεισόδια».
Στη συνέχεια ο Δήμαρχος αποκάλυψε ότι η Νομαρχία μετά την κατάρτιση του επίσημου προγράμματος έστειλε νέο έγγραφο με το οποίο «ΕΠΕΤΡΕΠΕ» την κατάθεση στεφάνου μόνο από τις «Αρχές» και τους «Συνδέσμους», αποκλείοντας τα σωματεία, επεμβαίνοντας απροκάλυπτα στις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης και καταρρακώνοντας το κύρος της.
«Η Αστυνομία όμως», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «διάλεξε το δικό της πρόγραμμα: Αφού επέτρεψε να καταθέσουν στεφάνια, τα Σωματεία των Δικηγόρων, των Γιατρών, των Εμπόρων κ.ά. τα οποία σύμφωνα με την εγκύκλιο του Νομάρχη δεν είχαν δικαίωμα να καταθέσουν, απαγόρευσε την κατάθεση στεφανιού από το στοχοποιημένο σωματείο της Εθνικής Αντίστασης. Οι Αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης» κατέληξε, «είναι οι πρώτοι, που πρέπει να τιμηθούν, που πρέπει να καταθέσουν»
Πρότεινε, επίσης: «α) την έγκριση ενός ψηφίσματος, το οποίο θα καταγγείλει την απροκάλυπτη επέμβαση του κατασταλτικού μηχανισμού του κράτους στις αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης, καταρρακώνοντας με αυτές τις πρακτικές το κύρος της. Θα καταδικάζει την απροκάλυπτη στάση της ελληνικής αστυνομίας και θα καλεί τον λαό του Δήμου Αγρινίου σε συλλαλητήριο, την Τετάρτη 28 Μαρτίου, στις 6:30 το απόγευμα, στην κεντρική πλατεία, για να ενημερωθεί ο λαός της ευρύτερης περιοχής, για τα όσα ανήκουστα συνέβησαν το πρωινό της 25ης Μαρτίου στο χώρο του Ηρώου. Το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα την έκδοσή του, και την και υποβολή μηνύσεων κατά των υπεύθυνων αστυνομικών της διοίκησης.
Και οι πέντε συλληφθέντες το βράδυ της ίδιας μέρας αφέθηκαν ελεύθεροι, αφού πρώτα τους απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες για Στάση, Αντίσταση κατά της αρχής, Παρακώληση θρησκευτικής τελετής, εξύβριση κ.ά. Το δικαστήριο που ακολούθησε καταδίκασε όλους τους συλληφθέντες σε 10μηνη φυλάκιση, ενώ το Εφετείο αθώωσε τους Κώστα Μπούρο και Σωτήρη Τσούκα, ανέστειλε για δύο χρόνια τη δεκάμηνη φυλάκιση του Θανάση Αλεξάκη και Γιάννη Καρίτσα και οδήγησε το γεωργό Νίκο Μουτάφη στο δημόσιο ταμείο για εξαργύρωση της ποινής του.
Να σημειωθεί επίσης, ότι τα γεγονότα εκείνα έγιναν παρουσία του βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας, Νικολάου Παπαϊωάννου, ο οποίος, όπως αναφέρει ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ[3] «συνηγορούσε σιωπηλά για την παρέμβαση της Χωροφυλακής», καθώς και το γεγονός ότι έξι μέρες μετέπειτα (31 Μαρτίου 1978), ο Δήμαρχος Αγρινίου κλήθηκε σε απολογία από το Νομάρχη Αιτωλοακαρνανίας Αθανάσιο Καραγκουνίδη[4], προς τον οποίο απέστειλε επιστολή, στις 10 Απριλίου του 1978. Τέλος, η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ κατέθεσε στη Βουλή τα ψηφίσματα του Δημοτικού Συμβουλίου Αγρινίου και του τοπικού παραρτήματος της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (ΠΕΑΕΑ), τα οποία συνυπέγραψαν οι βουλευτές Κ. Λουλές, Γρ. Φαράκος, Ν. Κεπέσης και Κ. Κόππος.
——————————————————————————————————————————————————————–
Υποσημείωση: Οι χρονολογίες που καταγράφονται πριν την 16η Φεβρουαρίου 1923 είναι σύμφωνες με την χρονολόγηση των πηγών. Για την αντιστοίχιση με τη σημερινή χρονολόγηση πρέπει στην αντίστοιχη χρονολογία να προστεθούν 13 μέρες.
Παραπομπές: 1. Ο κήπος του Ηρώου του Αγρινίου ήταν στη θέση που βρίσκονται σήμερα η αυλή στο πίσω μέρος της Δημοτικής Βιβλιοθήκης) | 2. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Τετάρτη, 28/03/1978, Νέα περίοδος, Αρ. Φύλ. 1.361, σελ. 1 και 7 | 3. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τρίτη, 28/0/1978, Νέα περίοδος, Αρ. Φύλ. 1059, σελ. 1, 9 και 10. | 4. Ελληνική Δημοκρατία, Νομαρχία Αιτωλοακαρνανίας, Διεύθυνση Εσωτερικών, Τμήμα Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, Αρ. Πρωτ: ΕΣ 165, 31 Μαρτίου 1978.
Φωτογραφία κορυφής: Το Ηρώο της πόλης του Αγρινίου
στη θέση που σήμερα βρίσκεται η Δημοτική Βιβλιοθήκη και το Μουσείο του Καπράλου.
Πηγή: Ιστορικό και Λογοτεχνικό Αρχείο Νίκου Αντωνίου
Έρευνα – Κείμενα: Λ. Τηλιγάδας
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
