...
| Ένα γεγονός |
Η μέρα που ο άνθρωπος… πέταξε
| Η πρώτη μηχανοκίνητη πτήση των αδελφών Ράιτ
και η απαρχή της σύγχρονης αεροπορίας |
Η πρώτη πτήση των αδελφών Ράιτ δεν ήταν απλώς ένα τεχνικό κατόρθωμα, υπήρξε το αποτέλεσμα μιας μακράς, επίμονης και συστηματικής προσπάθειας που άλλαξε οριστικά τη σχέση του ανθρώπου με τον ουρανό. Στις 17 Δεκεμβρίου 1903, σε μια απομονωμένη, ανεμοδαρμένη ακτή της Βόρειας Καρολίνας, δύο αυτοδίδακτοι μηχανικοί από το Οχάιο κατάφεραν αυτό που επί αιώνες φαινόταν άπιαστο όνειρο: την πρώτη ελεγχόμενη, μηχανοκίνητη και βαρύτερη από τον αέρα πτήση στην ιστορία.
Ο Ουίλμπουρ και ο Όρβιλ Ράιτ δεν προέρχονταν από κάποιο ακαδημαϊκό ή επιστημονικό κατεστημένο. Ήταν ιδιοκτήτες ενός μικρού εργαστηρίου επισκευής και κατασκευής ποδηλάτων στο Ντέιτον του Οχάιο. Η ενασχόλησή τους με την αεροπορία ξεκίνησε τη δεκαετία του 1890, όταν μελέτησαν εντατικά ό,τι είχε δημοσιευθεί έως τότε για την πτήση, όπως τα πειράματα του Όττο Λίλιενταλ στη Γερμανία, τις θεωρίες του Οκτάβ Σαντέν και τις αποτυχίες δεκάδων άλλων πρωτοπόρων. Σε αντίθεση με πολλούς προκατόχους τους, οι Ράιτ δεν αρκέστηκαν στη μίμηση. Αμφισβήτησαν δεδομένα, επανεξέτασαν μαθηματικούς τύπους και, κυρίως, επικεντρώθηκαν στο ζήτημα του ελέγχου του αεροσκάφους κατά την πτήση.
Το κρίσιμο σημείο της προσέγγισής τους ήταν η αντίληψη ότι η πτήση δεν αφορούσε μόνο την απογείωση, αλλά τη σταθερότητα και την κατεύθυνση στον αέρα. Εμπνευσμένοι από τον τρόπο που τα πουλιά στρίβουν λυγίζοντας τα φτερά τους, επινόησαν το σύστημα της στρέψης των πτερύγων (wing warping), που επέτρεπε στον πιλότο να ελέγχει την κλίση του αεροσκάφους. Για να επαληθεύσουν τις ιδέες τους, κατασκεύασαν το 1901 και το 1902 ανεμόπτερα και πραγματοποίησαν εκατοντάδες δοκιμές πτήσεων στο Κίτι Χοκ, μια περιοχή με σταθερούς ανέμους και αμμώδες έδαφος, ιδανική για πειράματα. Η εμπειρία αυτών των δοκιμών αποκάλυψε ένα ακόμη πρόβλημα: τα διαθέσιμα αεροδυναμικά δεδομένα ήταν συχνά λανθασμένα. Οι Ράιτ αντέδρασαν με έναν τρόπο σχεδόν επαναστατικό για την εποχή τους. Κατασκεύασαν τη δική τους αεροδυναμική σήραγγα και δοκίμασαν περισσότερα από 200 διαφορετικά σχήματα πτερύγων, καταγράφοντας με ακρίβεια τις δυνάμεις ανύψωσης και αντίστασης. Αυτή η μεθοδικότητα τους έδωσε πλεονέκτημα έναντι όλων των σύγχρονών τους.
Το τελευταίο εμπόδιο ήταν η προώθηση. Καθώς δεν υπήρχε διαθέσιμος κινητήρας αρκετά ελαφρύς και ισχυρός, σχεδίασαν και κατασκεύασαν τον δικό τους, με τη βοήθεια του μηχανικού Τσάρλι Τέιλορ. Ο τετρακύλινδρος κινητήρας απέδιδε περίπου 12 ίππους και συνδυάστηκε με έλικες ειδικά σχεδιασμένες από τους ίδιους, τις οποίες οι Ράιτ αντιμετώπιζαν όχι ως απλά «φτερά», αλλά ως περιστρεφόμενες πτέρυγες. Το αεροσκάφος που προέκυψε, το περίφημο Wright Flyer, ήταν ένα δίπλανο με ξύλινο σκελετό, επενδεδυμένο με ύφασμα, και σύστημα ελέγχου που απαιτούσε από τον πιλότο να ξαπλώνει μπρούμυτα. Το πρωινό της 17ης Δεκεμβρίου 1903, έπειτα από αποτυχημένη απόπειρα τρεις ημέρες νωρίτερα, οι αδελφοί Ράιτ ήταν έτοιμοι. Παρόντες ήταν μόνο πέντε μάρτυρες, κάτοικοι της περιοχής.
Στις 10:35 π.μ., ο Όρβιλ Ράιτ απογειώθηκε πρώτος. Η πτήση διήρκεσε μόλις 12 δευτερόλεπτα και κάλυψε απόσταση περίπου 36 μέτρων, αλλά ήταν πλήρως ελεγχόμενη και μηχανοκίνητη. Ακολούθησαν τρεις ακόμη πτήσεις την ίδια ημέρα, με την τελευταία, υπό τον Ουίλμπουρ, να διαρκεί 59 δευτερόλεπτα και να φτάνει τα 260 μέτρα. Λίγο αργότερα, ένας ισχυρός άνεμος κατέστρεψε το Flyer στο έδαφος, τερματίζοντας οριστικά τις δοκιμές.
Η σημασία αυτής της ημέρας δεν έγινε αμέσως αντιληπτή. Τα νέα διαδόθηκαν αργά και αντιμετωπίστηκαν με σκεπτικισμό, ακόμη και χλευασμό. Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια, επιδείξεις στην Ευρώπη και στρατιωτικά συμβόλαια για να αναγνωριστεί πλήρως το επίτευγμά τους. Ωστόσο, η πτήση στο Κίτι Χοκ σηματοδότησε την απαρχή της σύγχρονης αεροπορίας. Από εκείνη τη σύντομη αιώρηση πάνω από την άμμο ξεκίνησε μια αλυσίδα εξελίξεων που οδήγησε στα αεροπλάνα, τις υπερατλαντικές πτήσεις και, τελικά, στην κατάκτηση του διαστήματος. Η πρώτη πτήση των αδελφών Ράιτ δεν ήταν μια τυχαία στιγμή έμπνευσης, αλλά το αποτέλεσμα επιμονής, επιστημονικής σκέψης και πρακτικής ευφυΐας. Γι’ αυτό και παραμένει ένα από τα πιο εμβληματικά ορόσημα στην ιστορία της τεχνολογίας και του ανθρώπινου πολιτισμού.
—————————————————————————————
Επιμέλεια Lef.T.
