...
| Αντρέας Τσαπάρας | Σουίτα ερωτική |
1. Ένας πλατωνικός έρωτας
| Μια εξαιρετική καταγραφή γεγονότων της Κατοχικής περιόδου
στην πόλη του Αγρινίου από έναν Αγρινιώτη, τον Αντρέα Τσαπάρα,
που δεν τα έζησε μόνο, αλλά με τη συμμετοχή του τα συνδιαμόρφωσε |
«Όταν θελήσεις να γράψεις κάτι για την Αντίσταση στα χρόνια της χιτλεροφασιστικής κατοχής δυσκολεύεσαι πολύ να τ’ αποφασίσεις», γράφει στον πρόλογο αυτής της αφήγησης, ο Αντρέας Τσαπάρας. «Είναι θέμα που δεν μοιάζει καθόλου με όλα τ’ άλλα. Και νοιώθεις στο τέλος μέσα σου πως η αντίσταση δεν είναι καν “θέμα”, όπως θα το λέγαμε, παρά βίωμα που λες και δεν μπορούμε να το ξεχωρίσουμε από τη ζωή μας την ίδια για να το περιγράψουμε. [ … ]. Όμως για να αρχίσεις υπάρχει μια απαραβίαστη προτεραιότητα. Είναι οι νεκροί μας. Είναι οι χιλιάδες ήρωες, που πολεμώντας τα δύσκολα εκείνα χρόνια για την πατρίδα, έπεσαν στα πεδία της μάχης. Να η πρώτη συγκλονιστική ανάμνηση. Μέσα από μια ατέλειωτη σειρά αναγνωρίζεις φίλους συναγωνιστές και άγνωστους αδελφοποιτούς, που κάποτε, στα χρόνια εκείνα της μεγαλοσύνης, πορευτήκανε μαζί το δρόμο της τιμής και της πάλης. Αυτοί έπεσαν», καταλήγει στον πρόλογο του ο Αντρέας Τσαπάρας. «[ … ] Κι έτσι με την επιβλητική προπομπή των ηρώων και των μαρτύρων, φτάνεις στον αγωνιστή λαό».
Όταν, στις αρχές του 1942, έφτασα στο Αγρίνιο και συνδέθηκα με την οργάνωση, βρήκα τους φίλους της Περιφερειακής Επιτροπής ν’ απασχολούνται, μαζί με τα τόσο σπουδαία και σοβαρά και μ’ ένα ζήτημα που από την πρώτη ματιά περνούσε για αστείο. Είχε γίνει τότε κοινό μυστικό σ’ όλη την πόλη πως ο Μάριο Σολίνα ήταν «σφόδρα ερωτευμένος» και η «κόρη των ονείρων του» ήταν μια εξαιρετική κοπέλα, η Χρυσούλα, αδελφή του Κωστάκη και του Δήμου που αναφέραμε παραπάνω. Στην πραγματικότητα το αίσθημα του ρομαντικού Προέδρου* ήταν ολότελα θεωρητικό και δεν είχε ούτε ανταπόκριση καμιά ούτε κι ελπίδα να καταλήξει κάπου, έστω και σε μια απλή συνάντηση της στιγμής. Μοναδική του εκδήλωση ήταν οι επίμονες εκφραστικές ματιές που προλάβαινε να εξαποστείλει στην αγαπημένη του.
Ο συνταγματάρχης Μάριο Σολίνα
Το σπίτι, που έμενε, βρισκόταν απέναντι από το δικό της κι έτσι με τη βοήθεια,
όχι τόσο της τύχης, όσο της δικής του επιμονής, κατάφερνε συχνά να επωφελείται
από τις πολλές ευκαιρίες, που του έδινε καθημερινά η καλή αυτή σύμπτωση.
Και με τέτοιες «οπτικές συναντήσεις» δίχως άλλη αντιπαροχή καμιά,
ο ίδιος ήταν απόλυτα ευχαριστημένος. Έτσι τουλάχιστον έδειχνε.
Όμως, η οικογένεια Αυγούλη, οικογένεια αστική κι εύπορη με αρχές αυστηρές και πλούσια πατριωτικά φρονήματα, ούτε αυτά τα αόριστα ερωτικά νεφελώματα του Σολίνα, ενός μάλιστα Ιταλού, μπορούσε να συγχωρήσει, γι’ αυτό είχε αποφασίσει ν’ αντιδράσει αποφασιστικά.
Αυτό, μια τέτοια εχθρική ενέργεια δηλαδή, που θα ήταν ουσιαστικά αδικαιολόγητη, προσπαθούσαμε εμείς οι άλλοι ν’ αποτρέψουμε. Γιατί σωστό ήταν ν’ αναλογιζόμαστε τις δυσάρεστες συνέπειες, που θα μπορούσε να έχει στους δύσκολους εκείνους χρόνους, όχι μονάχα για την οικογένεια, αλλά, σε ευρύτερη έκταση από τη μοιραία εξάρτηση που είχε δημιουργηθεί και για ολόκληρη την οργάνωση. Ευτύχημα είναι που στο τέλος επικράτησε η σωστή άποψη. Αποφύγαμε κάθε πρόκληση κι ο παντοδύναμος μονόπλευρος έρωτας, πλατωνικός για τον ίδιο, αποδείχτηκε για μας ουσιαστικός και πρόσφερε σημαντικές υπηρεσίες στον αγώνα.
Έτσι, με τον «επαναστατικό» αυτό συμβιβασμό, κύλησε το πρώτο στάδιο της «συνεργασίας» μας με το Σολίνα. Όσο όμως τον γνωρίζαμε περισσότερο και καλύτερα από τις πράξεις του κι από τις περιορισμένες συναντήσεις που είχαμε μαζί του, ξεχωρίζαμε με αντικειμενικά πια κριτήρια το χαραχτήρα του. Ώσπου με τον καιρό αντιληφθήκαμε πως η καλή του συμπεριφορά και οι ευεργετικές για τον αγώνα μας ενέργειές του δεν ξεκινούσαν μονάχα από το αίσθημα, παρά στηρίζονταν πιο στέρεα στις πολιτικές και κοινωνικές του πεποιθήσεις. Ο Σολίνα δεν πρόδινε ασυναίσθητα την πατρίδα του, αλλά εξυπηρετούσε συνειδητά την ιδεολογία του. Ήταν αντιφασίστας και βέρος δημοκράτης.
Μια πρώτη θετική απόδειξη για τις αντιλήψεις του, αλλά και για την αποφασιστικότητα, που έδειχνε να μας βοηθήσει σε κάθε δύσκολη περίσταση, ήταν όταν η Καραμπιναρία έπιασε ένα σημαντικό μας στέλεχος, που το προόριζε για εκτόπιση στην Ιταλία. Τον ειδοποιήσαμε με το συνηθισμένο τρόπο επαφής και υποσχέθηκε να ενεργήσει για την απόλυσή του. Η περίπτωση όμως δεν ήταν από τις συνηθισμένες, βρήκε μεγάλη αντίδραση κι αντιμετώπισε απόλυτη άρνηση από το στρατηγό της Μεραρχίας. Από την άλλη μεριά, ωστόσο, κι ο Σολίνα, μια που είχε υποσχεθεί, δε μπορούσε να υποχωρήσει. Πήρε άδεια, ταξίδεψε στη Ρώμη κι έφερε από κει διαταγή του υπουργείου για την απόλυση. Ο κρατούμενος απελευθερώθηκε αμέσως.
Το περιστατικό αυτό έδειξε πως ασκούσε επιρροή κι είχε δύναμη πολύ μεγαλύτερη από το βαθμό του. Πολλές φορές, μάλιστα, έδειχνε πως δεν ενδιαφερόταν για τα μέτρα ασφαλείας, που εμείς είχαμε καθιερώσει στις επαφές και τις συναντήσεις μαζί του. Με τους τρεις φίλους που η οργάνωση είχε εξουσιοδοτήσει για τη μυστική αυτή επικοινωνία, ο ίδιος είχε αναπτύξει και προσωπικές σχέσεις κι έτσι μπορούσε με το φυσικότερο τρόπο, να τους χαιρετάει και να συνομιλεί μαζί τους για λίγο ακόμα και στο δρόμο. Από τους τρεις, που είχαμε ορίσει, αυτός, φυσικά, προτιμούσε να «συνδέεται» με τον αδερφό της Χρυσούλας, τον Κωστάκη. Και, το πιο παράξενο στην υπόθεση αυτή είναι πως μερικές φορές που χρειαζόταν περισσότερος χρόνος για συνεννόηση, η συνάντηση, γινόταν έξω, μακριά από την πόλη.
Με το συνταγματάρχη Σολίνα είχαμε αναπτύξει, όπως βλέπετε, σχέσεις, όχι μονάχα φιλίας, αλλά και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Λες κι αγωνιζόμασταν για τον ίδιο σκοπό.
Διαβάστε όλες τις αναρτήσεις της ενότητας
στο link που ακολουθεί: Σουίτα Ερωτική
—————————————————————————————————————————————-
Πηγή: Το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στο Ιστορία της Αντίστασης 1940-45, εκδόσεις Αυλός, Αθήνα 1979. Είναι το δεύτερο μέρος ενός κειμένου που δημοσιεύτηκε στο «αρχείον Αγρινίου», τεύχος 12, Δεκέμβρης 2018, με τίτλο «Νυχτερινή περιπέτεια».
Φωτογραφία: (*) Συνταγματάρχης Μάριο Σολίνα
Πρόεδρος του ιταλικού στρατοδικείου στο Αγρίνιο
——————————————————————————————————-
Η μνήμη είναι μια δυνατότητα για να διευρύνουμε το μέλλον
και όχι για να το συρρικνώσουμε στο ήδη ξεπερασμένο παρελθόν
