...
| Ιατρικός Σύλλογος Αγρινίου|
Όχι βία στις λευκές μπλούζες
| Ένα δημόσιο μήνυμα σεβασμού προς τους ανθρώπους της υγείας |
Η συζήτηση για τη βία απέναντι στους επαγγελματίες υγείας επανέρχεται με ένταση με αφορμή τη 10η Μαρτίου, η οποία έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα για την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Ιατρών και των Επαγγελματιών Υγείας, ενώ δύο ημέρες αργότερα, στις 12 Μαρτίου, τιμάται η αντίστοιχη Ευρωπαϊκή Ημέρα, γεγονός που δίνει την ευκαιρία να αναδειχθεί ένα φαινόμενο το οποίο, αν και συχνά υποτιμάται, παρουσιάζει ανησυχητική αύξηση τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αγρινίου επισημαίνει ότι η εργασιακή βία στον χώρο της υγείας δεν αποτελεί ένα απομονωμένο ή τοπικό περιστατικό που εμφανίζεται περιστασιακά, αλλά ένα ευρύτερο και διαρκώς διογκούμενο πρόβλημα, το οποίο αγγίζει όλα τα συστήματα υγείας, όλες τις ιατρικές ειδικότητες και όλα τα επαγγέλματα που δραστηριοποιούνται στον χώρο της περίθαλψης, καθώς πλήθος επιστημονικών ερευνών καταδεικνύει ότι οι επαγγελματίες υγείας συγκαταλέγονται στις κατηγορίες εργαζομένων που εκτίθενται συχνότερα σε επιθετικές συμπεριφορές κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, όπου, επειδή η πίεση του χρόνου, η αγωνία των ασθενών και των συνοδών τους, καθώς και η ένταση που δημιουργείται από την αναμονή συχνά κορυφώνονται, οι συνθήκες ευνοούν την εκδήλωση λεκτικής ή ακόμη και σωματικής βίας, ενώ η έλλειψη προσωπικού, η υποστελέχωση των δομών υγείας και ο αυξημένος φόρτος εργασίας δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι συγκρούσεις μπορούν εύκολα να εκδηλωθούν, ιδιαίτερα όταν οι προσδοκίες των πολιτών δεν ικανοποιούνται άμεσα.
Τα στοιχεία που δημοσιοποιούνται από διεθνείς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, δείχνουν ότι έως και το 62% των εργαζομένων στον τομέα της υγείας έχουν βιώσει κάποια μορφή βίας στον χώρο εργασίας τους, ενώ η λεκτική κακοποίηση αποτελεί τη συχνότερη μορφή, φθάνοντας περίπου στο 58%, με τις απειλές να ακολουθούν με ποσοστό 33% και τη σεξουαλική παρενόχληση να καταγράφεται στο 12%, γεγονός που καταδεικνύει ότι η βία δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο περιστατικό αλλά ένα συστημικό φαινόμενο, το οποίο απαιτεί συντονισμένη και θεσμική αντιμετώπιση.
Στην ευρύτερη περιοχή του Αγρινίου, όπως σημειώνει ο Ιατρικός Σύλλογος, περιστατικά επιθετικότητας εις βάρος γιατρών, νοσηλευτών και άλλων εργαζομένων στον χώρο της υγείας έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς το πρόβλημα εμφανίζεται κυρίως στις δημόσιες νοσοκομειακές δομές χωρίς όμως να απουσιάζει και από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ οι μορφές που λαμβάνει η βία ποικίλλουν, αφού μπορεί να εκδηλωθεί είτε λεκτικά είτε ψυχολογικά είτε ακόμη και σωματικά, φθάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις σε ιδιαίτερα ακραία περιστατικά.
Οι επιπτώσεις αυτού του φαινομένου δεν περιορίζονται μόνο στους ίδιους τους εργαζομένους αλλά επηρεάζουν συνολικά το σύστημα υγείας, καθώς η βία απορρυθμίζει τη λειτουργία των υπηρεσιών, υποβαθμίζει την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας, θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια τόσο των ασθενών όσο και του προσωπικού, ενώ παράλληλα δημιουργεί ένα έντονο αίσθημα επαγγελματικής ματαίωσης και εξουθένωσης — το γνωστό σύνδρομο «burn out» — που αποδυναμώνει τα κίνητρα και την εργασιακή απόδοση των ανθρώπων που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της περίθαλψης.
Η κατάσταση επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο σε περιόδους κοινωνικής και οικονομικής πίεσης, όταν η υποβάθμιση των υποδομών, η ανεπαρκής στελέχωση και η γενικευμένη δυσαρέσκεια δημιουργούν ένα κλίμα στο οποίο η συσσωρευμένη ένταση μετατρέπεται συχνά σε επιθετικότητα απέναντι στους επαγγελματίες υγείας, δηλαδή στους ανθρώπους που καλούνται να διαχειριστούν κρίσιμες καταστάσεις και να προσφέρουν φροντίδα σε συνθήκες αυξημένης πίεσης.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες προτείνουν μια σειρά παρεμβάσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν την επαρκή στελέχωση των δομών υγείας με μόνιμο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ώστε να μειωθούν οι χρόνοι αναμονής, την αυτόνομη και πλήρη λειτουργία των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών σε όλα τα νοσοκομεία προκειμένου να αποφεύγεται ο συνωστισμός, τη θέσπιση πολιτικής «μηδενικής ανοχής» απέναντι στη βία με άμεση ενεργοποίηση των αστυνομικών αρχών και υποβολή μηνύσεων σε κάθε περιστατικό βιαιοπραγίας, καθώς και την ενίσχυση των μέτρων ασφάλειας με ελεγχόμενη πρόσβαση σε κλινικές και εργαστήρια, εγκατάσταση συστημάτων ειδοποίησης κινδύνου στα ΤΕΠ και στα σημεία εισόδου, αλλά και επαρκή και εκπαιδευμένη φύλαξη των νοσοκομείων.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αγρινίου τονίζει ότι βασικός στόχος των πρωτοβουλιών αυτών είναι η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, επειδή οι γιατροί, οι νοσηλευτές και όλοι οι επαγγελματίες υγείας επιτελούν έργο υψηλής ευθύνης και μεγάλης κοινωνικής σημασίας, ενώ για να μπορέσουν να ανταποκριθούν στο δύσκολο έργο τους χρειάζονται ένα ασφαλές και υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον, μέσα στο οποίο θα μπορούν να παρέχουν ποιοτική φροντίδα χωρίς φόβο και χωρίς απειλές.
Η προστασία των ανθρώπων που υπηρετούν την υγεία δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εργασιακών δικαιωμάτων, αλλά συνδέεται άμεσα με τη δημόσια υγεία και με την ποιότητα της περίθαλψης που λαμβάνει κάθε πολίτης, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συλλογική στάση ευθύνης από την κοινωνία, η οποία καλείται να κατανοήσει και να σεβαστεί το έργο εκείνων που καθημερινά αγωνίζονται για την υγεία και την ευημερία όλων.
«Όχι βία στις λευκές μπλούζες».
«Σεβαστείτε τους γιατρούς και τους νοσηλευτές που σας περιθάλπουν».
