.
Ο γέγονε… Γέγονε
Γεγονότα
1860 – Ο Αβραάμ Λίνκολν κερδίζει τις εκλογές και γίνεται Πρόεδρος των ΗΠΑ. Ο Αβραάμ Λίνκολν γεννήθηκε στο Χότζβιλ του Κεντάκυ και ήταν γιος του αγρότη Τόμας Λίνκολν και της βαθύτατα θρησκευόμενης Νάνσυ Χανκς. Η μητέρα του πέθανε όταν αυτός ήταν 9 χρονών και γι’ αυτό ο πατέρας του παντρεύτηκε τη Σάρα Μπους Τζόνστον, η οποία ουσιαστικά τον υιοθέτησε. Από μικρή ηλικία άρχισε να εργάζεται ως αγρότης, ενώ ταυτόχρονα διάβαζε εντατικά για να τελειοποιήσει τη μόρφωσή του.
Το 1830 εγκαταστάθηκε στη Νέα Ορλεάνη και κατατάχθηκε στο στρατό όπου έφτασε μέχρι τον βαθμό του λοχαγού. Το 1834 εξελέγη μέλος της Βουλής του Ιλλινόις, θέση στην οποία εκλεγόταν μέχρι το 1840. Από το 1837 ασχολήθηκε με τη δικηγορία και σε επαγγελματικό επίπεδο, ενώ το 1844 έγινε αρχηγός του κόμματος των Ουίγων. Δύο χρόνια αργότερα κατάφερε να εκλεγεί στο Κογκρέσο χωρίς όμως να διακριθεί. Επανήλθε στην πολιτική σκηνή το 1854, όταν ιδρύθηκε το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και τέθηκε επί τάπητος το θέμα της δουλείας. Με πύρινους λόγους κατά της δουλείας κατάφερε να προσελκύσει την προσοχή του κόσμου και να αναδειχτεί σε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της εποχής. Το 1858, ο Λίνκολν έβαλε υποψηφιότητα για γερουσιαστής, αλλά τη θέση κέρδισε ο Στίβεν Ντάγκλας του Δημοκρατικού Κόμματος.
Το 1860 έθεσε υποψηφιότητα για τον προεδρικό θώκο, τον οποίο και κέρδισε παρ’ όλο που στις νότιες πολιτείες δεν κατόρθωσε να επιβληθεί. Στο μήνυμα προς τον αμερικανικό λαό, τον Μάρτιο του 1861, διακήρυξε πως προσωρινά η δουλεία θα συνεχιζόταν αλλά δεν θα επεκτεινόταν. Οι νότιες πολιτείες όμως είχαν ήδη αποφασίσει για τις επόμενες κινήσεις τους. Οι πολιτείες του Νότου είχαν ήδη σχηματίσει δική τους κυβέρνηση με πρωτεύουσα το Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια. Τον Απρίλιο του 1861 ξέσπασε ο Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος. Την Πρωτοχρονιά του 1863 υπέγραψε το περίφημο διάταγμα για τη χειραφέτηση των μαύρων, το οποίο μπήκε ως τροπολογία στο σύνταγμα το 1865. Το 1864, ύστερα και από τις συνεχείς νίκες του στρατού, εκλέχτηκε για δεύτερη φορά πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών με ποσοστό 55%.
Γνώριζε τους αντιπάλους και τους εχθρούς του. Είχε κάποτε εκμυστηρευθεί ότι είχε δύο εχθρούς – στο εξωτερικό τον στρατό των Νοτίων και στο εσωτερικό τους τραπεζίτες δανειστές του κράτους. Και όμως στην ομιλία του μετά την ορκωμοσία της επανεκλογής του, στις 4 Μαρτίου 1865, ο Αβραάμ Λίνκολν διακήρυξε ότι δεν τρέφει «κακίες για κανέναν», ότι ζητεί «ευσπλαχνία για όλους» και ότι επιθυμεί πάνω απ’ όλα «ειρήνη ανάμεσά μας».
1935 – Ο αμερικανός ηλεκτρομηχανικός Έντουιν Άρμστρονγκ ανακαλύπτει τη ραδιοφωνική μπάντα των FM. Κατείχε 42 διπλώματα ευρεσιτεχνίας και έλαβε πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων το πρώτο Μετάλλιο Τιμής που απονεμήθηκε από το Ινστιτούτο Μηχανικών Ραδιοφώνου (τώρα IEEE ), τη Γαλλική Λεγεώνα της Τιμής, το Μετάλλιο Φράνκλιν του 1941 και το Μετάλλιο Έντισον το 1942 .
Εισήχθη στο National Inventors Hall of Fame και συμπεριλήφθηκε στοΟ κατάλογος των μεγάλων εφευρετών της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών .Ο Άρμστρονγκ γεννήθηκε στην περιοχή Τσέλσι της Νέας Υόρκης, το μεγαλύτερο από τα τρία παιδιά του Τζον και της Έμιλυ (το γένος Σμιθ) Άρμστρονγκ. Ο πατέρας του άρχισε να εργάζεται σε νεαρή ηλικία στο αμερικανικό παράρτημα του Oxford University Press , το οποίο εξέδιδε Βίβλους και τυπικά κλασικά έργα, προχωρώντας τελικά στη θέση του αντιπροέδρου.
Οι γονείς του συναντήθηκαν για πρώτη φορά στη Βόρεια Πρεσβυτεριανή Εκκλησία, που βρίσκεται στην 31η Οδό και την Ένατη Λεωφόρο. Η οικογένεια της μητέρας του είχε ισχυρούς δεσμούς με την Τσέλσι και ενεργό ρόλο στις εκκλησιαστικές λειτουργίες. Όταν η εκκλησία μετακόμισε βόρεια, οι Σμιθ και Άρμστρονγκ ακολούθησαν και το 1895 η οικογένεια Άρμστρονγκ μετακόμισε από το σπίτι της με πέτρινη σειρά στο 347 West 29th Street σε ένα παρόμοιο σπίτι στην οδό 26 West 97th στο Upper West Side . Η οικογένεια ήταν άνετα μεσαία τάξη.
Σε ηλικία οκτώ ετών, ο Άρμστρονγκ προσβλήθηκε από τη χορεία του Σίντενχαμ (τότε γνωστή ως Χορός του Αγίου Βίτου ), μια σπάνια αλλά σοβαρή νευρολογική διαταραχή που επιταχύνεται από ρευματικό πυρετό. Για το υπόλοιπο της ζωής του, ο Άρμστρονγκ προσβλήθηκε από ένα σωματικό τικ που επιδεινώθηκε από τον ενθουσιασμό ή το άγχος. Εξαιτίας αυτής της ασθένειας, αποσύρθηκε από το δημόσιο σχολείο και δούλεψε στο σπίτι για δύο χρόνια. [ Για να βελτιώσει την υγεία του, η οικογένεια Άρμστρονγκ μετακόμισε σε ένα σπίτι με θέα στον ποταμό Χάντσον, στη λεωφόρο Warburton 1032 στο Yonkers . Η οικογένεια Σμιθ μετακόμισε στη συνέχεια δίπλα. Το τικ του Άρμστρονγκ και ο χρόνος που έχασε από το σχολείο τον οδήγησαν να αποτραβηχτεί κοινωνικά.
1992 – Η Ελλάδα υπογράφει τη Συνθήκη του Σένγκεν. Συμφωνία του Σένγκεν, γνωστή και ως Συνθήκη του Σένγκεν, καλείται η συμφωνία που υπεγράφη στις 14 Ιουνίου 1985 στην κωμόπολη Σένγκεν του Λουξεμβούργου ανάμεσα σε πέντε κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΚ) (Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) και είχε ως στόχο την προοδευτική κατάργηση των ελέγχων στα κοινά σύνορα, την καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας για όλα τα πρόσωπα, υπηκόους των κρατών που υπέγραψαν τη Συμφωνία, καθώς και την αστυνομική και δικαστική συνεργασία.
Περαιτέρω, στις 19 Ιουνίου 1990 υπεγράφη εκ νέου στο Σένγκεν η Σύμβαση Εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν, που συμπλήρωνε και εξειδίκευε την αρχική Συμφωνία. Η εν λόγω συνεργασία κινούνταν σε καθαρά διακυβερνητικό επίπεδο και εκτός του θεσμικού πλαισίου των ΕΚ, μέχρι τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης του Άμστερνταμ.
Άλλα κράτη μέλη των ΕΚ και της ΕΕ που μεταγενέστερα υπέγραψαν Πρωτόκολλα και Συμφωνίες προσχώρησης στα δύο ανωτέρω διεθνή κείμενα ήταν η Ιταλία το 1990, η Ισπανία και η Πορτογαλία το 1991, η Ελλάδα το 1992, η Αυστρία το 1995 και η Δανία, η Φινλανδία και η Σουηδία το 1996. Ταυτόχρονα με τις τελευταίες, η Ισλανδία και η Νορβηγία —δύο κράτη τα οποία, αν και δεν ήταν μέλη των ΕΚ, εντούτοις συμμετείχαν προ πολλού (1957) στη Βόρεια Ένωση Διαβατηρίων (γνωστή και ως Σκανδιναβική Ένωση Διαβατηρίων) με τους λοιπούς σκανδιναβούς γείτονές τους— υπέγραψαν ειδική Συμφωνία με τα υπόλοιπα δεκατρία κράτη μέλη της ΕΕ που συμμετείχαν στο κεκτημένο του Σένγκεν προκειμένου να συνδεθούν και αυτά με τη Ζώνη Σένγκεν.
Στην Ελλάδα η Συνθήκη του Σένγκεν, η Σύμβαση Εφαρμογής της Συνθήκης του Σένγκεν και τα Πρωτόκολλα και οι Συμφωνίες προσχώρησης των νέων κρατών (μεταξύ 1990 και 1996) κυρώθηκαν από τη Βουλή των Ελλήνων με το Νόμο 2514/1997.
Η Συμφωνία του Σένγκεν τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαρτίου 1995, δημιουργώντας έτσι τη Ζώνη Σένγκεν, που ενσωματώθηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ την 1η Μαΐου 1999, με εξαίρεση την Ιρλανδία. Έκτοτε το κεκτημένο του Σένγκεν (Schengen acquis) εφαρμόζεται και αναπτύσσεται περαιτέρω εντός του θεσμικού και νομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ισλανδία και η Νορβηγία υπέγραψαν το 1999 ειδική Συμφωνία με το Συμβούλιο της ΕΕ για τη σύνδεσή τους με το κεκτημένο του Σένγκεν.
Κατά την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησής τους στην ΕΕ το 2003, η Τσεχία, η Εσθονία, η Κύπρος, η Λετονία, η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Μάλτα, η Πολωνία, η Σλοβενία και η Σλοβακία προσχώρησαν παράλληλα και στο κεκτημένο του Σένγκεν. Το ίδιο συνέβη και κατά την υπογραφή της Συνθήκης Προσχώρησης της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας το 2005. Το 2004 υπεγράφη Συμφωνία με την Ελβετία και το 2008 Πρωτόκολλο με το Λίχτενσταϊν για τη σύνδεση και αυτών των κρατών με το κεκτημένο του Σένγκεν, χωρίς τα ίδια να αποτελούν μέλη της ΕΕ. Τέλος, με τη Συνθήκη Προσχώρησής της στην ΕΕ το 2011 η Κροατία ανέλαβε την υποχρέωση να εφαρμόσει και αυτή πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν.
Γεννήσεις
1939 – Μάρθα Καραγιάννη. υπήρξε μια από τις πιο δημοφιλείς και ξεχωριστές σταρ της χρυσής εποχής του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Οι γονείς της ήταν ποντιακής καταγωγής. Συγκεκριμένα η μητέρα της Δόμνα γεννήθηκε στο Μπακού και ο πατέρας της Χαρίλαος στο Αικατερινεντάρ. Η ίδια γεννήθηκε στον Πειραιά και μεγάλωσε στο Κερατσίνι.
Σπούδασε χορό και από τα οχτώ της χρόνια άρχισε να δίνει παραστάσεις στη Λυρική Σκηνή συμμετέχοντας στο παιδικό μπαλέτο της Λουκίας Σακελλαρίου-Κωτσοπούλου, μαζί με την Ελένη Προκοπίου.
Το ντεμπούτο της στον κινηματογράφο το έκανε το 1955, σε ηλικία 17 ετών, στην ταινία της Φίνος Φιλμς Η άγνωστος, σε σκηνοθεσία Ορέστη Λάσκου. Το δοκιμαστικό στα στούντιο του Φίνου το έκανε με τον Αριστείδη Καρύδη-Φουκς και τον Ντίνο Κατσουρίδη.
Το θεατρικό της ντεμπούτο έγινε το 1957 στην επιθεώρηση Ελέφαντες και ψύλλοι εκεί όπου γνωρίστηκε με το Γιάννη Δαλιανίδη. Προηγουμένως την είχε δει ο Ναπολέων Ελευθερίου να χορεύει στο κέντρο «Σε λα πεν» και της έκανε την πρόταση να παίξει στη συγκεκριμένη επιθεώρηση. Αργότερα συνεργάστηκε με τον επιχειρηματία του μουσικού θεάτρου Βασίλη Μπουρνέλη στο Θέατρο Ακροπόλ.
Στην τηλεόραση εμφανίζεται πρώτη φορά στη σειρά Ο Δρόμος το 1977, το σενάριο της οποίας υπέγραφε αρχικά και μέχρι το θάνατό του ο Κώστας Πρετεντέρης. Απεβίωσε στις 18 Σεπτεμβρίου του 2022, σε ηλικία 82 ετών, μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο.
1970 – Ίθαν Χοκ. Ο Ίθαν Γκριν Χοκ γεννήθηκε στις 6 Νοεμβρίου 1970 στο Όστιν του Τέξας, αλλά μεγάλωσε στο Νιου Τζέρσεϊ με τη μητέρα του και των πατριό του, μετά τον χωρισμό των γονέων του. Η ενασχόλησή του με την υποκριτική άρχισε από τα μαθητικά του χρόνια, συμμετέχοντας στις θεατρικές παραστάσεις του σχολείου του. Στα 15 του έκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο στην ταινία επιστημονικής φαντασίας του Τζον Ντάντε «Οι Εξερευνητές» («Explorers», 1985), στο ρόλο ενός νεαρού που κατασκευάζει ένα διαστημόπλοιο.
Το 2001 προτάθηκε για το Όσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου για το ρόλο του ως νεοσύλλεκτου αστυνομικού στην ταινία Training Day.
Μεταξύ άλλων πρωταγωνίστησε στις εξής ταινίες: Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών (Dead Poets Society) (1989), Γκάττακα (Gattaca) (1997), Άμλετ (2000), Επίθεση στο σταθμό 13 (Assault on Precinct 13) (2005) και Πριν ο Διάβολος Καταλάβει ότι Πέθανες (Before the Devil Knows You’re Dead) (2007).
Στην τριλογία στον ρόλο του ως Jesse Wallace στις ταινίες Πριν το Ξημέρωμα (1995), Πριν το Ηλιοβασίλεμα (2004), Πριν τα Μεσάνυχτα (2013). Επίσης, έχει παίξει στις ταινίες: Sinister (2012), The Purge (2013), Boyhood (2014), The Magnificent Seven (2016). Το 1988 γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλον για να σπουδάσει την υποκριτική τέχνη, αλλά ύστερα από λίγους μήνες εγκατέλειψε τις σπουδές του για να παίξει στη ταινία του Πίτερ Γουίαρ «Ο Κύκλος των Χαμένων Ποιητών» («Dead Poets Society», 1989), που σημείωσε μεγάλη επιτυχία παγκοσμίως με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Γουίλιαμς στο ρόλο ενός χαρισματικού δάσκαλου Αγγλικών.
Η ταινία αυτή αποδείχθηκε κομβική για την καριέρα του, γιατί η μετέπειτα εξέλιξή του ήταν ραγδαία. Στην ηλικία των 26 ετών είχε ήδη παίξει σε 15 ταινίες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται «Ο Ασπροδόντης» («White Fang», 1991), μία προσαρμογή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Τζακ Λόντον, «Οι Επιζήσαντες» («Alive», 1993), ένα δράμα που βασίζεται στην αληθινή ιστορία μιας ομάδας ράγκμπι και τον αγώνα επιβίωσης μετά τη συντριβή του αεροπλάνου της στις Άνδεις, και «Νέοι, Ωραίοι και Άνεργοι» («Reality Bites», 1994), που επικεντρώνεται σε μια ομάδα αποφοίτων κολεγίου που προσπαθούν να ορίσουν το μέλλον τους.
Θάνατοι
1796 – Αικατερίνη Β’ Η Σοφία Φρειδερίκη Αυγούστα γεννήθηκε στην πόλη Στεττίνο της Πομερανίας (σήμερα Στσέτσιν της Πολωνίας) το 1729. Πατέρας της ήταν ο Χριστιανός Αύγουστος του Άνχαλτ-Τσερμπστ που ανήκε στον ηγεμονεύοντα οίκο του Άνχαλτ, στρατηγός της Πρωσίας και κυβερνήτης του Στέττιν. Η μητέρα της Ιωάννα Ελισάβετ του Χόλσταϊν-Γκόττορπ ήταν κόρη του Χριστιανού Αυγούστου του Οϊτίν, και θεία του Πέτρου Γ΄. Η εκπαίδευση της Σοφίας ήταν αρκετά καλή, με Γαλλίδα παιδαγωγό και οικιακούς διδασκάλους.
Το 1744, σε ηλικία 15 χρονών, προσκλήθηκε από την Ρωσίδα Αυτοκράτειρα Ελισάβετ στην Αγία Πετρούπολη με σκοπό να παντρευτεί τον διάδοχο του ρωσικού θρόνου Πέτρο Φιοντόροβιτς. Η επιλογή της Σοφίας ως υποψήφιας νύφης του διαδόχου ήταν αποτέλεσμα των διπλωματικών ενεργειών του Φρειδερίκου Β΄ της Πρωσίας.Το 1744 η Σοφία φτάνει στη Ρωσία και ξεκινά την εκμάθηση της ρωσικής γλώσσας με τέτοιο ζήλο που τα βράδια μένει ξύπνια για να διαβάζει τα μαθήματά της. Ενσωματώνεται σχετικά γρήγορα στην κοινωνία της ρωσικής αριστοκρατίας.
Στις 28 Ιουνίου 1744 βαπτίζεται Χριστιανή Ορθόδοξη και της δίνεται το όνομα Αικατερίνη Αλεξέγιεβνα, παρόλο που ο πατέρας της, φανατικός Λουθηρανός, αντιτάσσεται σθεναρά στην απόφασή της να αλλάξει δόγμα. Στις 21 Αυγούστου παντρεύεται τον Μεγάλο Δούκα Πέτρο Φιοντόροβιτς. Ο γάμος της σταδιακά αποδείχτηκε ανεπιτυχής, αφού ο Πέτρος ασχολούταν μόνο με το κυνήγι και παραμελούσε τη σύζυγό του. Το χάσμα ανάμεσά τους ήταν τόσο μεγάλο που επί 9 χρόνια δεν είχαν σεξουαλικές σχέσεις. Για εννιά χρόνια η Αικατερίνη ήταν υποχρεωμένη να παραμένει κλεισμένη στα ανάκτορα ενώ δεν της επιτρεπόταν η αλληλογραφία με τους συγγενείς της. Αναγκάστηκε λοιπόν, προκειμένου να βρει μια συντροφιά, να καταφύγει στην ανάγνωση βιβλίων. Ιδιαίτερα επηρεάστηκε από τον Βολταίρο και τις ιδέες του περί του Διαφωτισμού. Το 1754 η Αικατερίνη έμεινε έγκυος και γέννησε έναν γιο, τον Παύλο. Βέβαια οι φήμες οργίαζαν σχετικά με την πατρότητα του παιδιού αφού κανείς δεν πίστευε ότι πατέρας του παιδιού ήταν ο Πέτρος.
Με τον καιρό η Πριγκίπισσα Αικατερίνη άρχισε να δικτυώνεται στο παλάτι και να συνάπτει φιλικές σχέσεις με αυλικούς και υπουργούς όπως ο καγκελάριος Αλεξέι Μπεστούζεφ-Ρυούμιν. Μαζί με τον Καγκελάριο οργάνωσαν αυλική συνωμοσία, η οποία απέτυχε το 1758 και είχε ως αποτέλεσμα να χάσει τη θέση του ο Καγκελάριος Μπεστούζεφ-Ρυούμιν ενώ η Αικατερίνη μόλις που κατάφερε να γλιτώσει τη δυσμένεια.
Μετά τον θάνατο της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ στις 5 Ιανουαρίου του 1762 τη διαδέχτηκε ο ανεψιός της Πέτρος Γ΄. Η Αικατερίνη είχε οργανώσει γύρω της έναν κύκλο αυλικών και στρατιωτικών που ήταν έτοιμοι να την υποστηρίξουν σε οποιαδήποτε κίνησή της. Σημαντικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου της, δηλαδή στην άνοδο της στο θρόνο, διαδραμάτισε ο εραστής της, αξιωματικός του ιππικού, Γκριγκόρυ Ορλώφ, αλλά και οι λανθασμένες κινήσεις του Πέτρου Γ΄, ο οποίος δεν δίστασε να παραιτηθεί από τις κατακτήσεις που είχε πετύχει σε βάρος της Πρωσίας στον Επταετή πόλεμο, να ασπαστεί τον Λουθηρανισμό και να δεχτεί Πρώσους αξιωματούχους στο ρωσικό στρατό. Οι κινήσεις αυτές επέδρασαν καταλυτικά στην άνοδο της Αικατερίνης στον θρόνο αφού μια μεγάλη μερίδα αριστοκρατών και στρατιωτικών δυσαρεστημένοι από τον Πέτρο Γ΄ προσχώρησαν στο κίνημα της Αικατερίνης.
Στις 28 Ιουνίου 1762 με τη βοήθεια της φρουράς ανέβηκε στον θρόνο και φυλάκισε τον άντρα της, τον Πέτρο Γ΄. Λίγες μέρες αργότερα ο Πέτρος Γ΄ δολοφονείται με στραγγαλισμό κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες στην Κροστάνδη και εκείνη ανακηρύσσεται Αικατερίνη Β’, Αυτοκράτειρα πασών των Ρωσιών.
Η Αικατερίνη Β΄ ήταν μελαχρινή, μέσου ύψους. Συνδύασε την υψηλή νοημοσύνη, την εκπαίδευση και την πολιτική ικανότητα. Η Αικατερίνη Β΄ είχε πολλούς εραστές, των οποίων ο αριθμός έφθανε στα 23 άτομα. Οι πιο διάσημοι από αυτούς ήταν ο Σεργκέι Σάλτυκοφ, ο Γκριγκόρυ Ορλόφ, ο υπολοχαγός Βασίλτσικοφ και ο Ποτέμκιν με τον οποίον σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες, παντρεύτηκε κρυφά. Η Αικατερίνη πέθανε στις (6) 17 Νοεμβρίου 1796 από εγκεφαλική αιμορραγία (The Story of Civilization, Will and Ariel Durant).
1925 – Σίντνεϊ Ράιλι. Γεννημένος στην Οδησσό ως Σολομόν Ρόζενμπλουμ, υπήρξε ο διασημότερος κατάσκοπος της εποχής του και το πρότυπο του Ίαν Φλέμινγκ για τον Τζέιμς Μποντ. Ρωσοεβραίος τυχοδιώκτης, με ένστικτο επιβίωσης και αστείρευτη φιλοδοξία, κινήθηκε σε μια ζωή όπου τα όρια ανάμεσα στην αλήθεια και τον μύθο συχνά χάνονταν.
Νέος ακόμη, συνελήφθη από την Οχράνα για επαναστατική δράση, δραπέτευσε, σκηνοθέτησε τον θάνατό του και κατέληξε στη Βραζιλία. Εκεί, βοηθώντας Άγγλους αξιωματικούς στον Αμαζόνιο, κέρδισε την εμπιστοσύνη τους και τη σύσταση προς τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Το 1896 εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, απέκτησε βρετανική υπηκοότητα και δραστηριοποιήθηκε ως επιχειρηματίας και πληροφοριοδότης. Ο γάμος του με την πλούσια Μάργκαρετ Τόμας, ύστερα από τον μυστηριώδη θάνατο του συζύγου της, του εξασφάλισε οικονομική ανεξαρτησία και κοινωνική άνοδο.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Ράιλι υπηρέτησε τις βρετανικές υπηρεσίες με θράσος και ευφυΐα. Υπέκλεψε κρίσιμες πληροφορίες για το πετρέλαιο της Ρωσίας και της Περσίας, πούλησε στους Ιάπωνες τα σχέδια των ρωσικών οχυρώσεων κατά τον Ρωσοϊαπωνικό Πόλεμο και απέσπασε για λογαριασμό της Βρετανίας τα δικαιώματα εκμετάλλευσης των πετρελαίων της Περσίας από τον επιχειρηματία Γουίλιαμ Νοξ Ντ’ Αρσί.
Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έδρασε στη Γερμανία και τη Ρωσία, όπου το 1918 επιχείρησε ανεπιτυχώς τη δολοφονία του Λένιν και την ανατροπή των Μπολσεβίκων. Καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο, αλλά κατόρθωσε να διαφύγει. Το 1925, εξαπατημένος από σοβιετικούς πράκτορες, συνελήφθη και εκτελέστηκε κοντά στη Μόσχα.
Ο Ράιλι υπήρξε χαρισματικός, πολύγλωσσος, λάτρης του πλούτου, των γυναικών και του κινδύνου. Η δράση του κορυφώθηκε με την πλαστογραφία της περίφημης «Επιστολής Ζινόβιεφ» (1924), που ανέτρεψε τη βρετανική κυβέρνηση των Εργατικών. Η ζωή του, γεμάτη ίντριγκα, ερωτισμό και πολιτικά παιχνίδια, τον καθιέρωσε ως «Άσσο των Κατασκόπων» και θρύλο της παγκόσμιας κατασκοπείας.
Πηγές: Σαν σήμερα, el.wikipedia
————————————————————————————-
