...
Ο γέγονε… Γέγονε |
Γεγονότα
1844 – Ο δρ. Τζον Ριγκς εφαρμόζει για πρώτη φορά αναισθησία για την εξαγωγή δοντιού του συναδέλφου του δρ. Χόρας Γουέλς, χρησιμοποιώντας νιτρικό οξείδιο. Στα τέλη του 1844, ο Γουέλς, καθώς παρακολουθούσε ένα νούμερο σ’ ένα τσίρκο, παρατήρησε τις αναλγητικές ιδιότητες του υποξειδίου του αζώτου, γνωστού και ως “ιλαρού αερίου” και σκέφτηκε να το χρησιμοποιήσει για να κάνει ανώδυνες επεμβάσεις στους πελάτες του.
Πειραματίστηκε πρώτα πάνω στον εαυτό με καλά αποτελέσματα, όταν χρειάστηκε να βγάλει ένα χαλασμένο δόντι.
Την εξαγωγή έκανε ο συνάδελφός του Τζον Ριγκς. Στη συνέχεια άρχισε να εφαρμόζει τη μέθοδό του στους ασθενείς του και σύντομα η φήμη του ξεπέρασε τα στενά όρια του Χάρτφορντ. Ο ίδιος δεν θέλησε να κατοχυρώσει την εφεύρεσή του με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, επειδή πίστευε ότι «η ανακούφιση από τον πόνο πρέπει να είναι ελεύθερη, όπως ο αέρας».
1886 – Η Dial Square FC, η ομάδα που γεννήθηκε στο Γούλιτς, δίνει το 1886 τον πρώτο της αγώνα και συντρίβει με 6-0 την Eastern Wanderers. Λίγο αργότερα θα μετονομαστεί σε Arsenal FC, μία από τις πιο δημοφιλείς και εμπορικά ισχυρές ομάδες του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Έχοντας ως χρώματα το κόκκινο και το άσπρο και ως έμβλημα το κανόνι –που της χάρισε το ιστορικό προσωνύμιο «Κανονιέρηδες» (The Gunners)– η Άρσεναλ έχει διαγράψει μια υπερεκατονταετή πορεία γεμάτη τίτλους: έχει κατακτήσει 13 πρωταθλήματα Αγγλίας, 14 Κύπελλα (ρεκόρ) και 2 ευρωπαϊκά τρόπαια (Κύπελλο UEFA και Κύπελλο Κυπελλούχων).
Η ομάδα ιδρύθηκε το 1886 από εργαζομένους στο Βασιλικό Οπλοστάσιο (Royal Arsenal), στη βιομηχανική συνοικία Γούλιτς του νοτιοανατολικού Λονδίνου, με το αρχικό όνομα Dial Square. Το 1893 απέκτησε εταιρική μορφή, μετονομάστηκε σε Woolwich Arsenal και έγινε η πρώτη ομάδα της Νότιας Αγγλίας που συμμετείχε στο επαγγελματικό πρωτάθλημα, ξεκινώντας από τη δεύτερη κατηγορία. Το 1904 ανέβηκε στη μεγάλη κατηγορία, όμως η γεωγραφική απομόνωση και οι χαμηλές εισπράξεις την οδήγησαν σε οικονομικό αδιέξοδο. Το 1910 χρεοκόπησε και πέρασε στη διαχείριση των επιχειρηματιών Χένρι Νόρις και Γουίλιαμ Χολ, που έθεσαν τις βάσεις της μετέπειτα ανόδου.
Το 1913 η ομάδα μετακομίζει στο βόρειο Λονδίνο και αποκτά το δικό της γήπεδο, το θρυλικό Χάιμπουρι (Highbury), όπου θα αγωνιστεί έως το 2006, πριν μεταφερθεί στο σύγχρονο Εμιρέιτς (Emirates Stadium). Το 1914–15 καθιερώνεται οριστικά το όνομα Arsenal F.C., χωρίς πλέον το «Γούλιτς», σηματοδοτώντας την έναρξη της νέας εποχής της ομάδας.
1946 – Η UNICEF ιδρύεται στις 11 Δεκεμβρίου 1946 από τη Γενική Συνέλευση του νεοσύστατου τότε ΟΗΕ, με αποστολή την παροχή άμεσης βοήθειας στα παιδιά της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Κίνας, που δοκιμάζονταν από τις καταστροφές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ονομασία της προέρχεται από τα αρχικά του United Nations International Children’s Emergency Fund. Για την προσφορά της στην ανακούφιση εκατομμυρίων παιδιών παγκοσμίως, η οργάνωση τιμήθηκε το 1965 με το Νόμπελ Ειρήνης.
Το 1953 η UNICEF εντάσσεται ως μόνιμο τμήμα στο σύστημα των Ηνωμένων Εθνών, με έδρα τη Νέα Υόρκη, και αναλαμβάνει πλέον τη μακροπρόθεσμη στήριξη φτωχών παιδιών και μητέρων στον αναπτυσσόμενο κόσμο. Έναν χρόνο αργότερα, το 1954, ο ηθοποιός Ντάνι Κέι ανακηρύσσεται πρώτος Πρεσβευτής της UNICEF, εγκαινιάζοντας τον θεσμό των προσωπικοτήτων που χρησιμοποιούν τη φήμη τους για την προώθηση των δικαιωμάτων των παιδιών. Από τότε δεκάδες καλλιτέχνες, αθλητές και συγγραφείς έχουν υπηρετήσει ως Πρεσβευτές Καλής Θέλησης. Στην Ελλάδα πρώτος πρεσβευτής υπήρξε ο συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης, ενώ σημαντική είναι και η συμβολή της ακαδημαϊκού Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ.
Στις 20 Νοεμβρίου 1989 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθετεί τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που αποτελεί σήμερα το πλέον ευρέως αποδεκτό κείμενο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με 191 χώρες να την έχουν επικυρώσει. Η 20η Νοεμβρίου καθιερώνεται ως Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
Στην Ελλάδα, η UNICEF δραστήριοποιήθηκε από το 1947 έως το 1969 με προγράμματα υγείας –παστερίωση γάλακτος, έλεγχος φυματίωσης και σύφιλης– συνολικού ύψους 10 εκατομμυρίων δολαρίων. Το 1977 ιδρύεται η Ελληνική Επιτροπή της UNICEF, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της ελληνικής κοινωνίας για τα προβλήματα των παιδιών σε όλο τον κόσμο.
1999 – Στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στο Ελσίνκι (1999) λαμβάνονται αποφάσεις που αναδιαμορφώνουν το πλαίσιο των ευρωτουρκικών σχέσεων, την ενταξιακή πορεία της Κύπρου και το ζήτημα των ελληνοτουρκικών διαφορών. Η Ένωση αναγνωρίζει την Τουρκία ως υποψήφια προς ένταξη χώρα, καλώντας την να επιταχύνει τον εκδημοκρατισμό και τις μεταρρυθμίσεις ώστε να συμμορφωθεί με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Παράλληλα, η Άγκυρα ενθαρρύνεται να επιλύσει τις εκκρεμείς διαφορές της με την Ελλάδα στη βάση της αρχής της ειρηνικής επίλυσης. Αν οι διαπραγματεύσεις δεν αποδώσουν, καλείται να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εντός εύλογου χρόνου, με την κατάσταση να επανεξετάζεται έως το 2004.
Ιδιαίτερης σημασίας για την Αθήνα είναι και η αναφορά στο Κυπριακό. Η Σύνοδος χαιρετίζει την επανέναρξη συνομιλιών υπό τον ΟΗΕ και τονίζει ότι η επίλυση του προβλήματος θα διευκολύνει την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Ωστόσο, για πρώτη φορά δηλώνεται ρητά ότι η λύση δεν αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη: αν δεν υπάρξει συμφωνία μέχρι την ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η Κύπρος μπορεί να προσχωρήσει κανονικά.
Στο ευρύτερο πλαίσιο της διεύρυνσης, το Ελσίνκι ανοίγει ενημερωτικά τις διαπραγματεύσεις με τις χώρες του «δεύτερου κύματος» και επιβεβαιώνει την πρόοδο των χωρών του «πρώτου κύματος». Παράλληλα, οι «28» δίνουν νέα ώθηση στη Κοινή Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΕΠΑΑ). Η Ένωση αποκτά στόχο αυτόνομης στρατιωτικής δράσης, προβλέποντας ότι έως το 2003 τα κράτη μέλη θα μπορούν να αναπτύξουν εντός 60 ημερών δύναμη 50.000–60.000 στρατιωτών για επιχειρήσεις διαχείρισης κρίσεων, χωρίς να απαιτείται δημιουργία ευρωπαϊκού στρατού. Προβλέπεται επίσης η ίδρυση νέων πολιτικών και στρατιωτικών δομών και η πλήρης συνεργασία με το ΝΑΤΟ.
Το Ελσίνκι σηματοδότησε έτσι μια καμπή στις σχέσεις ΕΕ–Τουρκίας και καθόρισε το πλαίσιο της επερχόμενης διεύρυνσης.
Γεννήσεις
1890 – Κάρλος Γκαρντέλ. Yπήρξε η εμβληματική μορφή που σφράγισε με τη φωνή, τη γοητεία και τη σκηνική του παρουσία το τάνγκο, το μουσικό είδος που γεννήθηκε στα τέλη του 19ου αιώνα στις λαϊκές συνοικίες του Μπουένος Άιρες και του Μοντεβιδέο. Οι θαυμαστές του τον αποκαλούσαν «Καρλίτος», «Βασιλιά του Τανγκό», «Μάγο» (El Mago) και, περιπαικτικά, «Ο Μουγκός» (El Mudo), ενώ Γάλλοι, Ουρουγουανοί και Αργεντινοί διεκδικούν μέχρι σήμερα την καταγωγή του.
Ο Γκαρντέλ γεννήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1890 στην Τουλούζη της Γαλλίας με το όνομα Σαρλ Ρομιό Γκαρντέλ. Σε ηλικία 27 μηνών μετακόμισε με τη μητέρα του στην Αργεντινή, μεγαλώνοντας στη συνοικία Αμπάστο του Μπουένος Άιρες. Οι Ουρουγουανοί, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι γεννήθηκε στη μικρή πόλη Τάκουαρεμπό της χώρας τους, τροφοδοτώντας έναν μύθο που παραμένει ζωντανός.
Ξεκίνησε την καριέρα του στα 23 του, τραγουδώντας σε μπαρ και γιορτές. Η συνεργασία του με τον Χοσέ Ρασάνο τον καθιέρωσε στην ερμηνεία παραδοσιακών τραγουδιών, ενώ η καθοριστική του συμβολή ήρθε με το tango-canción, το τάνγκο-τραγούδι που ανέδειξε τη φωνή και το συναίσθημα. Το Mi noche triste (1913) έγινε κολοσσιαία επιτυχία, πουλώντας περίπου 10.000 δίσκους, επίδοση ασύλληπτη για την εποχή.
Στη δεκαετία του 1920 γνώρισε παγκόσμια αποθέωση, περιοδεύοντας σε Λατινική Αμερική και Ευρώπη και πρωταγωνιστώντας σε ταινίες αφιερωμένες στο τάνγκο. Η καριέρα του διακόπηκε τραγικά στις 24 Ιουνίου 1935, όταν το αεροπλάνο στο οποίο επέβαινε συνετρίβη στο Μεντεγίν της Κολομβίας. Η σορός του ταξίδεψε σε τρεις ηπείρους, συνοδευόμενη από το πένθος εκατομμυρίων θαυμαστών, που τον ανέδειξαν σε διαχρονικό μύθο του τάνγκο.
1950 – Χριστίνα Ωνάση. Γεννημένη στις 11 Δεκεμβρίου 1950 στη Νέα Υόρκη, ήταν το δεύτερο παιδί του εφοπλιστή Αριστοτέλη Ωνάση και της Τίνας Λιβανού. Μεγάλωσε ανάμεσα σε Γαλλία, Ελλάδα και Αγγλία, μέσα σε ένα περιβάλλον πλούτου και διεθνούς κοσμοπολιτισμού. Η ζωή της άλλαξε δραματικά στα μέσα της δεκαετίας του ’70, όταν μέσα σε μόλις 29 μήνες έχασε διαδοχικά τον αδελφό της Αλέξανδρο (1973), τη μητέρα της (1974) και τον πατέρα της (1975). Ο θάνατος του αδελφού της την οδήγησε στον επιχειρηματικό χώρο, όπου ο Ωνάσης την προετοίμαζε ως διάδοχο. Με την κληρονομιά του απέκτησε το 55% της περιουσίας του, ενώ το υπόλοιπο διατέθηκε για το Ίδρυμα Αλέξανδρος Ωνάσης.
Η προσωπική της ζωή βρέθηκε συχνά στο επίκεντρο του διεθνούς Τύπου. Παρά την οικονομική της ισχύ, η Χριστίνα πάλευε με ανασφάλειες, διατροφικές διαταραχές και κατάθλιψη. Οι εξαντλητικές δίαιτες, η κατανάλωση ηρεμιστικών και οι νοσηλείες καθόρισαν μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής της. Οι τέσσερις γάμοι της —με τον Τζόζεφ Μπόλκερ (1971), τον Αλέξανδρο Ανδρεάδη (1975), τον Σεργκέι Καούζοφ (1978) και τον Τιερί Ρουσέλ (1984)— κατέληξαν όλοι σε διαζύγιο. Με τον Ρουσέλ απέκτησε το μοναδικό της παιδί, την Αθηνά Ωνάση, το 1985. Ο γάμος τους διαλύθηκε όταν η Χριστίνα ανακάλυψε την παράλληλη σχέση του με τη Σουηδέζα Γκάμπι Λάντχαγκε.
Μετά το διαζύγιο, εγκαταστάθηκε στο Μπουένος Άιρες, διατηρώντας και την αργεντινή υπηκοότητα, και ετοιμαζόταν για νέο γάμο με τον Χόρχε Τσολμεκτσόγλου. Όμως στις 19 Νοεμβρίου 1988 βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της στη συνοικία Τορτουγκίτας. Ο θάνατός της οφειλόταν σε καρδιακή προσβολή από οξύ πνευμονικό οίδημα. Η σορός της μεταφέρθηκε στον Σκορπιό, όπου ενταφιάστηκε δίπλα στον πατέρα και τον αδελφό της.
Θάνατοι
969 – Νικηφόρος Φωκάς. Γεννημένος γύρω στο 912 στην Καππαδοκία, προερχόταν από τη στρατιωτική αριστοκρατία των Φωκάδων, οικογένεια με μεγάλη επιρροή στη βυζαντινή διοίκηση. Από νεαρή ηλικία ακολούθησε τη στρατιωτική οδό και το 945 ανέλαβε από τον Κωνσταντίνο Ζ΄ Πορφυρογέννητο τη διοίκηση του Ανατολικού Θέματος, που απειλούνταν από τους Άραβες. Παρά τις αρχικές αποτυχίες, σύντομα πέτυχε σαρωτικές νίκες και απέκτησε το προσωνύμιο «Ο Ωχρός Θάνατος των Σαρακηνών». Η κορυφαία στιγμή του ήρθε με την ανακατάληψη της Κρήτης το 961, μετά από πολιορκία εννέα μηνών.
Το 963, μετά τον αιφνίδιο θάνατο του Ρωμανού Β΄, η αυτοκρατορία βρέθηκε σε κρίση. Με τη στήριξη του στρατού, του πατριάρχη Πολύευκτου και της χήρας αυτοκράτειρας Θεοφανούς, ο Νικηφόρος ανακηρύχθηκε αυτοκράτορας στις 2 Ιουλίου 963. Λίγο αργότερα, παρά την αρχική αντίσταση της Εκκλησίας, νυμφεύθηκε τη Θεοφανώ. Βαθιά θρησκευόμενος και ασκητικός, αφιερώθηκε σε αδιάκοπες εκστρατείες κατά των Αράβων, επιτυγχάνοντας την κατάληψη της Κιλικίας, της Συρίας, της Μεσοποταμίας και την επαναφορά της Κύπρου υπό βυζαντινή κυριαρχία. Ωστόσο, η βαριά φορολογία και η οικονομική επιβάρυνση από τις εκστρατείες τον έκαναν αντιδημοφιλή.
Η αποξένωσή του από τη Θεοφανώ οδήγησε στη συνωμοσία της με τον ανιψιό του, Ιωάννη Τσιμισκή. Τις πρώτες ώρες της 11ης Δεκεμβρίου 969, μεταμφιεσμένοι συνωμότες εισήλθαν στα ανάκτορα και δολοφόνησαν τον Νικηφόρο, αποκεφαλίζοντάς τον. Την επόμενη ημέρα τάφηκε με τιμές στην Εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, ενώ η Πόλη πανηγύριζε τον νέο αυτοκράτορα. Στον τάφο του χαράχθηκε το γνωστό επίγραμμα: «Κατέκτησες τα πάντα, εκτός από μία γυναίκα».
Η νεότερη Ελλάδα τίμησε τη μνήμη του δίνοντας το όνομά του σε δρόμους, δήμους και στη φρεγάτα F-466 «Νικηφόρος Φωκάς».
1964 – Σαμ Κουκ (Sam Cooke). Υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της αμερικανικής μουσικής, καθορίζοντας την εξέλιξη της σόουλ και επηρεάζοντας βαθιά την ποπ κουλτούρα. Γεννήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 1931 στο Κλαρκσντέιλ του Μισισιπή και μεγάλωσε στο Σικάγο μέσα σε θρησκευτικό περιβάλλον, καθώς ήταν γιος πάστορα. Από μικρός έδειξε το μουσικό του χάρισμα και ως μέλος των Soul Stirrers, του σπουδαίου γκόσπελ συγκροτήματος της δεκαετίας του ’50, κέρδισε τον θαυμασμό της μουσικής κοινότητας με την απαράμιλλη, βελούδινη φωνή του. Επιτυχίες όπως τα «Nearer to Thee», «Touch the Hem of His Garment» και «Jesus, Wash Away My Troubles» αναγνωρίζονται σήμερα ως αριστουργήματα, με την Αρίθα Φράνκλιν να τα χαρακτηρίζει «τέλεια σμιλεμένα διαμάντια».
Το 1957, ο Κουκ τόλμησε το πέρασμα στην ποπ, παρά τις αντιδράσεις στην αφροαμερικανική κοινότητα. Η πρώτη του μεγάλη επιτυχία, «You Send Me», έφτασε στο Νο 1 των αμερικανικών τσαρτ και τον καθιέρωσε ως έναν από τους πιο δημοφιλείς και ρομαντικούς ερμηνευτές. Σε αντίθεση με άλλους καλλιτέχνες του rhythm and blues, ο Κουκ διατήρησε μια διάχυτη πνευματικότητα ακόμη και στα ερωτικά του τραγούδια. Με τις επιτυχίες «Twistin’ the Night Away» και «Shake», έδωσε στη ροκ μουσική έναν νέο, κομψό ρυθμικό χαρακτήρα.
Παράλληλα, διακρίθηκε ως επιχειρηματίας, ιδρύοντας εταιρείες εκδόσεων, ηχογραφήσεων και μάνατζμεντ, ενώ έγινε από τους πρώτους Αφροαμερικανούς που εμφανίστηκαν σε κέντρα όπως το Copacabana. Η καριέρα του διακόπηκε τραγικά στις 11 Δεκεμβρίου 1964, όταν σκοτώθηκε σε αδιευκρίνιστες συνθήκες στο ξενοδοχείο «Hacienda» του Λος Άντζελες, στα 33 του.
Ο θάνατός του ενίσχυσε τον θρύλο γύρω από τη μορφή του. Το «A Change Is Gonna Come» (1964) παραμένει ένας από τους σημαντικότερους ύμνους της μαύρης μουσικής και του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα. Το 1986 εντάχθηκε στο Rock and Roll Hall of Fame, ενώ το 1999 τιμήθηκε με Γκράμι για τη συνολική προσφορά του.
Πηγές: Σαν σήμερα, el.wikipedia
