Το Δάσος του Φράξου
Το Δάσος του Φράξου απέχει από το Αγρίνιο περίπου 40 χλμ.
Ο χρόνος που απαιτείται για τη διαδρομή με αυτοκίνητο
είναι 39 λεπτά, ανάλογα με τις κυκλοφοριακές συνθήκες
και την ακριβή διαδρομή που θα επιλέξετε.
| Με click στον χάρτη σε μεγέθυνση η διαδρομή|
Ο τελευταίος παράδεισος του Αχελώου
Ένας σπάνιος, ζωντανός παράδεισος φύσης και ιστορίας,
σπάνιος στην Ελλάδα και τον κόσμο, που αντιστέκεται στον χρόνο και τις ανθρώπινες πιέσεις
Επιμέλεια: Λ. Τηλιγάδας
Το Δάσος του Φράξου, κρυμμένο βόρεια του δέλτα του Αχελώου και ενταγμένο στο Εθνικό Πάρκο Μεσολογγίου – Αιτωλικού, είναι ένας από εκείνους τους τόπους που σε κάνουν να νιώθεις πως περνάς σε άλλη διάσταση. Μια ανοιχτή σιδερένια πόρτα στην άκρη του δρόμου, μια απότομη κατηφόρα κι έπειτα ένα μονοπάτι 3,5 χιλιομέτρων που σε οδηγεί σε ένα τοπίο παραμυθένιο, γεμάτο ασημόλευκες και ασημοϊτιές πνιγμένες από αναρριχητικά φυτά, κυκλάμινα, άγριες φρέζιες και χαμηλούς θάμνους. Εκεί δεσπόζουν οι επιβλητικοί φράξοι – δέντρα που φτάνουν τα 25 μέτρα ύψος και 3 μέτρα διάμετρο – σπάνιοι και μοναδικοί στο είδος τους στην Ελλάδα. Δεν είναι τυχαίο ότι το 1985 το δάσος ανακηρύχθηκε Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης, αναγνωρισμένο για τη σπανιότητα, την οικολογική του αξία αλλά και την αισθητική συγκίνηση που προκαλεί σε κάθε επισκέπτη.
Το σημερινό δάσος είναι ό,τι έχει απομείνει από έναν πολύ μεγαλύτερο φυσικό παράδεισο. Κάποτε, η περιοχή φιλοξενούσε μια βαλτολίμνη 80.000 στρεμμάτων, γνωστή ως Κυνία ή Γκυνιάς, περιτριγυρισμένη από λόφους και συνδεδεμένη με το ακαρνανικό τμήμα του Αχελώου. Σήμερα, η δασώδης έκταση περιορίζεται σε περίπου 460 στρέμματα – από τα 80.000 που απλώνονταν πριν τις αποξηράνσεις, τις απαλλοτριώσεις και την εντατική εκμετάλλευση που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’30 και συνεχίστηκε μεταπολεμικά. Παρά τη συρρίκνωση, η αξία του δάσους παραμένει τεράστια: αποτελεί έναν ζωντανό περιβαλλοντικό πόρο, με ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον και ανυπολόγιστη οικολογική σημασία, ενώ η επίπεδη τοπογραφία του το καθιστά ιδανικό για περιπάτους όλων των ηλικιών.
Η βλάστηση του Δάσους του Φράξου είναι πλούσια και χαρακτηριστική. Εκτός από τους φράξους τις ημίλευκες, τις ασημοϊτιές, τις φτελιές και τις δάφνες, οι κορμοί και τα κλαδιά συχνά τυλίγονται από αναρριχητικά φυτά όπως ο κισσός, τα αγριοκλήματα και οι αρκουδόβατοι. Η εικόνα είναι εντυπωσιακή, όμως οι αναρριχητές αυτοί επιβαρύνουν συχνά την υγεία των δέντρων. Στην ευρύτερη περιοχή, παραποτάμια δάση από πλατάνια, καβάκια, κλήθρα, αρμυρίκια και λυγαριές μαρτυρούν τα απομεινάρια ενός εκτεταμένου κάποτε φυσικού πλούτου. Το δάσος, γηραιό και κατά τόπους κακόμορφο, δίνει την αίσθηση παρθένας γης, αν και η φυσική αναγέννηση είναι ελάχιστη και ευάλωτη στις καιρικές και ανθρωπογενείς πιέσεις.
Η πανίδα που βρίσκει καταφύγιο εδώ είναι εντυπωσιακή σε ποικιλία. Αμφίβια όπως ο δενδροβάτραχος και οι φρύνοι, οι νεροχελώνες, τα φίδια και οι σαύρες μοιράζονται τον χώρο με δεκάδες είδη πουλιών – από δρυοκολάπτες και μυγοχάφτες μέχρι χουχουριστές και κίσσες. Παλαιότερα, αλεπούδες, τσακάλια, λαγοί και άλλα ζώα των ελωδών περιοχών αφθονούσαν, όμως οι πληθυσμοί τους μειώθηκαν σημαντικά λόγω της εντατικής καλλιέργειας και της χρήσης φυτοφαρμάκων. Η απαγόρευση του κυνηγιού στην περιοχή περιορίζει κάπως την πίεση, αν και οι παρανομίες δεν λείπουν.
Το κλίμα είναι εύκρατο ημίξηρο, με βροχές από τον Οκτώβριο έως τον Μάιο και ήπιους χειμώνες, ενώ το καλοκαίρι η έλλειψη υγρασίας είναι εμφανής. Το έδαφος, αργιροπηλώδες και πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία, προέρχεται κυρίως από προσχώσεις του Αχελώου. Παλιότερα, η υπόγεια υδροφορία τροφοδοτούσε το δάσος με συνεχή υγρασία και υδροχαρή βλάστηση· σήμερα, όμως, οι ανάγκες των γύρω καλλιεργειών και οι αποξηράνσεις έχουν μειώσει δραματικά τη στάθμη του νερού, καθιστώντας αναγκαίες τις παρεμβάσεις ,όπως τεχνητά ποτίσματα ή κατακλυσμοί. Οι παλιές πηγές –τα «ματάκια» όπως αποκαλούνται– έχουν περιοριστεί, με τα νερά τους να κατευθύνονται εκτός του δάσους, ακόμη κι όταν το ίδιο υποφέρει από ξηρασία.
Η βόσκηση, η υλοτομία και η κλαδονομή του παρελθόντος άφησαν τα σημάδια τους, ενώ οι πυρκαγιές παραμένουν μια μόνιμη απειλή, ιδίως το καλοκαίρι, όταν η ξηρή βλάστηση λειτουργεί ως προσάναμμα. Οι ανεμορριψίες, λόγω της ηλικίας και της κατάστασης πολλών δέντρων, είναι συχνές, ενώ η εγκατάσταση πολυάριθμων μελισσιών συχνά δυσχεραίνει την πρόσβαση των επισκεπτών. Οι υποδομές είναι ελάχιστες: λίγα μονοπάτια, κάποιες ξύλινες περιφράξεις και χώροι ανάπαυσης που δεν επαρκούν για την ανάδειξη ενός τέτοιου μοναδικού μνημείου της φύσης.
Κι όμως, όσοι φτάσουν ως εδώ, είτε από ξηρά είτε από θάλασσα, βιώνουν μια εμπειρία που δύσκολα συγκρίνεται. Η ησυχία που σπάει μόνο από τους ήχους των πουλιών, η δροσιά των φυλλωμάτων, το παιχνίδι του φωτός και της σκιάς και η αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε έναν τόπο σχεδόν εκτός χρόνου δημιουργούν μια βαθιά, βιωματική μνήμη. Το Δάσος του Φράξου δεν είναι απλώς ένα σπάνιο οικοσύστημα. Είναι ένας ζωντανός θησαυρός που κουβαλά μνήμες αιώνων, ένας τόπος που αποδεικνύει πως ακόμη και στα πιο απρόσμενα μέρη, η φύση μπορεί να κρύβει την πιο ανεπανάληπτη ομορφιά.
——————————————————————————————————————————————————————-
Πηγές: Με πληροφορίες από: pentalofo.gr | olympianland.gr | newmoney.gr/
Φωτογραφίες: pentalofo.gr | olympianland.gr | newmoney.gr | exploringgreece.tv
———————————————————————————————
