29 Ιανουαρίου 2023

Ο δύσκολος χειμώνας του 1944 (Μέρος 1ο)

Τα προβλήματα της Λαϊκής αυτοδιοίκησης
Ο δύσκολος χειμώνας του 1944

  • του Λευτέρη Τηλιγάδα
  • «αρχείον Αγρινίου», τεύχος 12, σελ. 35

Το Δεκέμβρη του ΄44, το Λαϊκό Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης του Αγρινίου, ένα μήνα περίπου μετά την εκλογή του βρέθηκε αντιμέτωπο με σημαντικά προβλήματα, τα οποία ζητούσαν επιτακτικά λύσεις. Και όλα αυτά μέσα σ’ ένα πολιτικό περιβάλλον πολεμικό, όχι μόνο για όσα η λαϊκή αυτοδιοίκηση είχε καταφέρει να διασφαλίσει, αλλά ακόμα και γι’ αυτή ακόμα την ύπαρξή της.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όχι μόνο του Δήμου αλλά και της χώρας ολόκληρης, όπως θα δείτε στα σημερινά πρακτικά εκείνου του μήνα, ήταν το επισιτιστικό ζήτημα. Η χώρα ολόκληρη ήταν κυριολεκτικά κατεστραμμένη, με τεράστια ανεργία, χωρίς οδικές και θαλάσσιες συγκοινωνίες, με ελλείψεις στα περισσότερα βασικά αγαθά διατροφής, με τράπεζες εκτός λειτουργίας, με 500 χιλιάδες αστέγους και 1200 χωριά πλήρως κατεστραμμένα, με ταμεία λαφυραγωγημένα από τους Γερμανούς και μ’ ένα κράτος που στερούνταν εσόδων.

Μέσα σ’ ένα τέτοιο οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον η λαϊκή τοπική αυτοδιοίκηση του Αγρινίου κατέβαλλε τεράστιες προσπάθειες να οικοδομήσει πάνω στα ερείπια μια νέα αντίληψη για την αυτοδιοίκηση, που ήθελε το δημότη συμμέτοχο και παραστάτη στην προσπάθεια αυτή, να καταφέρει να λειτουργήσει ικανοποιητικά τις Δημοτικές Υπηρεσίες, να στηρίξει όλους εκείνους που είχαν ανάγκη από κοινωνική πρόνοια και ταυτόχρονα να σχεδιάσει, όσο της επέτρεπαν οι καταστάσεις και οι καιροί, το μέλλον της πόλης και των κατοίκων της.

Η συνεδρίαση, την οποία παρουσιάζουμε σήμερα, πραγματοποιήθηκε την 1η Δεκέμβρη του ΄44, λίγες μέρες πριν ξεσπάσουν τα Δεκεμβριανά, δηλαδή, και το πρακτικό της έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί περιγράφει με τον πιο γλαφυρό τρόπο τα προβλήματα απέναντι στα οποία βρέθηκε το Δημοτικό Συμβούλιο  τότε.

Πρακτικό Δημοτικού Συμβουλίου Αγρινίου 1ης Δεκέμβρη 1944

«Δήμαρχος Θανάσης Κακογιάννης

Παρόντες Δημοτικοί Σύμβουλοι: Γ. Καραπαπάς, Β. Κουτσοδήμας, Κ. Κιρ-κιλέσης, Ελ. Πολύζος, Ι. Τζωρτζόπουλος, Ζ. Χαβέλλα, Β. Σβόλη, Α. Μπάβαρης, Κ. Σκιαδάς, Χρ. Καπελλάκης, Αρ. Παρθένης, Γ. Μαστρογιάννη.

Επειδή υπάρχει απαρτία αρχίζει η συνεδρίαση. Διαβάζονται και επικυρώνονται τα πρακτικά της προηγούμενης συνεδρίασης. Πριν το Συμβούλιο συζήτηση την ημερήσια διάταξη ο συν. Δήμαρχος εκθέτει τα πεπραγμένα και ποια είναι η σημερινή κατάσταση του Δήμου.

Ο Διοικητικός μηχανισμός του Δήμου, λέγει ο συν. Δήμαρχος, από των εκλογών της 29ης Οκτώβρη λειτουργεί κανονικώς. Οι δημοτικοί υπάλληλοι που δεν απέδιδαν την απαραίτητη και αναγκαία εργασία, και τούτο όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλ’ εξ αιτίας της καταστάσεως, έχουν  αφοσιωθεί καθ’ ολοκληρίαν στην υπηρεσία τους. Φροντίδα του Δήμου ήταν για την αποστολή και διανομή τροφίμων στην πόλη, μετάβαση επιτροπής στην Πάτρα και Αθήνα για επισιτιστικά και γενικότερα ζητήματα της πόλης. Ο φωτισμός διατηρήθηκε ανάλογα με τα καύσιμα που είχαμε στη διάθεσή μας, καθώς και η ύδρευση της πόλης. Για τη λειτουργία των υπηρεσιών αυτών δεν επαύσαμε καταβάλλοντες προσπαθείας. Η καθαριότητα εσυστηματοποιήθηκε σχετικά βέβαια με τα μέσα που έχουμε. Η Δημοτική Αγορά που είχε τελείως παραμεληθεί λειτουργεί κι αυτή κανονικά, δεδομένου ότι όλοι οι κρεοπώλαι που πουλούσαν κρέατα σε διά-φορα σημεία της πόλης, περιορισθήκανε μέσα στην αγορά.

Τα Δημοτικά κτήματα, άλλα μεν παραχωρήθηκαν δωρεάν στους εργάτες για καλλιέργεια, και αυτά είναι το βοϊδολείβαδο και η καλλιεργήσιμη έκταση «Κοκκάλα- Μαύρικα», άλλα δε, όπως είναι τα «Αλώνια» και ο «Παλιός Αγιώργης» δοθήκανε στους Δημοτικούς Υπαλλήλους για τον ίδιο σκοπό. Στο δημοτικό νεκροταφείο η μεταφορά των νεκρών γίνεται με κάρρα επί του παρόντος.

Οι δημοτικοί κήποι ανασυγκροτούνται, ο χώρος της Αγίας Τριάδας όπου εξετελέσθησαν και ετάφησαν τη Μ. Παρασκευή τα παιδιά του Λαού, έχει περιφραχθεί και σαν τόπος ιερός είναι (δυσανάγνωστη λέξη). Εκεί πρέπει, αφού φυτευτούν λουλούδια και γίνη ο απαραίτητος ακόμα καλλωπισμός, να αναγερθή Αναθεματική Στήλη για τους πεσόντες. Η ξυλεία των καταφυγίων συγκεντρώθηκε στη δημοτική αποθήκη και επιχωματώθησαν τα ορύγματα που είχαν γίνει επί Κατοχής.

Πήρε ο Δήμος μέρος στην προσπάθεια του ανοίγματος των σχολείων, της υγείας των κατοίκων με την ίδρυση των συνοικιακών ιατρείων, των ανθελονοσιακών συνεργείων, την ανασυγκρότηση του Δημοτικού νοσοκομείου, ίδρυσε τα παιδικά συσσίτια, ενίσχυσε τους Δημοτικούς Υπαλλήλους που παραμένουν απλήρωτοι από του 6ου πενθημέρου του Οκτώβρη, με τη χορήγηση διαφόρων ποσοτήτων αραβοσίτου. Η Κοινωνική Πρόνοια επίσης ενισχύθηκε ώστε οι άποροι μπόρεσαν να πάρουν τα τρόφιμά των, καθώς επίσης ήλθε βοηθός ο Δήμος στους απόρους γενικά και τα θύματα με τη χορήγηση βοηθημάτων σε φάρμακα, διευκόλυνση να ταξειδέψουν, σε στέγαση κ.λπ.

Παράλληλα ο Δήμος εφρόντισε και για τη δημιουργία οικονομικών πόρων. (δυσ. λέξη) απ’ το προηγούμενο Δημοτικό Συμβούλιο ακόμα η ερανική εισφορά και εισπράχθηκαν ορισμένα ποσά, αλλ’ εσταμάτησε η είσπραξη λόγω του εξευτελισμού του πληθωρικού νομίσματος. Το τέλος υδροληψίας το οποίο καταργήθηκε προσωρινά, θα συζητηθή απ’ το Συμβούλιο.

Οι πόροι του Δήμου σήμερα προέρχονται από: α) Το φόρο εγχωρίων προϊόντων εκ των οποίων η φορολογία καταργήθηκε σε ορισμένα είδη, β) από το αποδιδόμενο στις αυτοδιοικήσεις 10% από την Ε.Τ.Α. (Επιμελητεία του Αντάρτη), γ) από τα ενοίκια της Δημοτικής Αγοράς και δικαιώματα του νεκροταφείου, δ) από εισπράξεις του καταλόγου της ερανικής εισφοράς που εσταμάτησαν καθώς αναφέραμε, ε) από δάνεια τα οποία καταβάλλαμε.

Η σημερινή κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο Δήμος είναι πολύ κακή. Στερείται τελείως οικονομικών και τα ζητήματα που έχουν ανάγκη άμεσης επίλυσης είναι πολλά. Την ερχόμενη εβδομάδα είναι ζήτημα αν θα κατορθωθή να πληρωθούν οι οδοκαθαρισταί. Ο φόρος εγχωρίων προϊόντων δεν αποδίδει, ούτε μόνος του μπορεί να κρατήση το βάρος των τρεχουσών δαπανών. Η Ε.Τ.Α. δεν έχει σοβαρές εισπράξεις. Η ερανική εισφορά δεν απέδωσε λόγω του τέλειου εξευτελισμού του πληθωρικού νομίσματος, τα ενοίκια της Δημοτικής αγοράς και τα δικαιώματα από το νεκροταφείο είναι ασήμαντα. Και μπροστά σε αυτή τη δύσκολη οικονομική κατάσταση που αντιμετωπίζει ο Δήμος μπαίνουν τα εξής επιτακτικά προβλήματα που θέλουν λύση:

Η καθαριότητα της πόλης: Χρειάζεται μεγαλύτερος αριθμός εργατών, αύξηση του ημερομισθίου των για να αποδίδουν. 4 τουλάχιστον κάρρα, αντί του ενός για ολόκληρη την πόλη. Ζήτημα νεκροταφείου: Ανάγκη να λειτουργήση η αυτοκίνητος νεκροφόρα ή να μεταρρυθμίσουμε κάρρο, καθώς επίσης να κατασκευασθή ένα γραφείο εκεί.

Η συντήρηση της Δημοτικής Αγοράς και η καθαριότης αυτής μπαίνουν επίσης ως ζητήματα που χρήζουν επίλυσης. Η επισκευή των Δημοτικών σφαγείων που αχρηστεύτηκαν είναι κι αυτό άλλο ένα ζήτημα, γιατί επείγει οπωσδήποτε η επισκευή των για να λυθή το ζήτημα της σφαγής και ακόμα να μην μένουν άνεργοι διαρκώς οι εκδορείς.

Η ύδρευσις των συνοικισμών, το ζήτημα των καυσίμων, η συντήρηση, η επισκευή, διανοίξεις δρόμων της πόλης και αγροτικών δρόμων, η ενίσχυση των προσπαθειών της Βελάουστας και του Σχοίνου από την πλευρά του Δήμου. Η ενίσχυση του Δημοτικού Φαρμακείου, του πολιτικού Νοσοκομείου, των Λαϊκών Ιατρείων, των Παιδικών Συσσιτίων.

Η απαλλοτρίωση του χώρου της Αγίας Τριάδας. Η ενίσχυση του Ε.Σ. Νέων ιδίως όσον αφορά το αθλητικό του τμήμα το οποίο ανέκαθεν ο Δήμος ενίσχυε. Η άσκηση στοιχειώδους έστω κοινωνικής πρόνοιας από τον Δήμο. Η ενίσχυση των υπαλλήλων. Ζήτημα σοβαρώτατο για το Δήμο. Όλα τα παρά πάνω είναι ζητήματα που απαιτούν γρήγορη λύση. Η επίλυση έστω και μερικώς του οικονομικού προβλήματος θα μπορέση να μας διευκολύνη στα παρακάτω ζητήματα.

Άμεσο ζήτημα μπαίνει σαν συνέπεια από τα παρά πάνω πώς να μπορέση να λειτουργήση ο Δήμος. Χρειάζεται να αποκτήση οικονομικά, είτε δημιουργώντας τα, είτε ζητώντας οικονομική ενίσχυση από το κράτος ή και με τα δύο μαζί που εμείς προτείνουμε. Και συγκεκριμένα: α) Να καθορισθή ο φόρος εγχώριων προϊόντων, β) να αναπροσαρμοστούν τα ποσά της ερανικής εισφοράς, γ) να αναπροσαρμοσθούν τα ενοίκια της Δημοτικής Αγοράς και τα τέλη ταφής, δ) να μελετηθή το ζήτημα της επιβολής τέλους υδροληψίας και ε) να ζητηθή η οικονομική ενίσχυση του κράτους με ποσόν τουλάχιστον 3.000.000 για την ανασυγκρότησή μας.

Η οικονομική ενίσχυση του Δήμου είναι το πρώτιστο και που χωρίς αυτό ούτε ο Δήμος δεν μπορεί να λειτουργήση σαν οργανισμός, ούτε οι υπάλληλοι θα μπορέσουν να ανθέξουν, ούτε στοιχειώδεις ενέργειες μπορούν να γίνουν για το καλό της πόλης.»

 

Συνεχίζεται
Έχει διατηρηθεί η ορθογραφία του πρωτοτύπου


AgrinioStories

1 thought on “Ο δύσκολος χειμώνας του 1944 (Μέρος 1ο)

Comments are closed.